Overhaaste invoering

Nu de Eerste Kamer akkoord lijkt te gaan met de invoeringswet van de stelselherziening in de gezondsheidszorg is een mijlpaal bereikt voor minister Hoogervorst (Volksgezondheid, VVD) en het kabinet Balkenende II. De stelselherziening is een van herculische werken die dit kabinet wilde uitvoeren. Er komt een eind aan het oneigenlijke onderscheid tussen ziekenfondspatiënten en particulier verzekerden. De wijze waarop alle voorgestelde veranderingen nu gestalte krijgen en het hoge tempo waarin dit gebeurd, dreigen dit resultaat echter te overschaduwen.

Veel van de voor de stelselherziening noodzakelijke wetgeving blijkt onder grote tijdsdruk tot stand gekomen en is daarom kwalitatief niet goed. Zo is Hoogervorst nu al bezig met het repareren van splinternieuwe wetgeving die betrekking heeft op de zogeheten Diagnose Behandelings Combinaties. De Eerste Kamer kreeg bij de behandeling van de uitvoeringswet door alle voorstellen tot verbetering ook al meer het aanzien van een reparatiewerkplaats, dan van de chambre de réflection die de senaat behoort te zijn. Ook de senatoren van de coalitie deden hieraan mee, met bovenop de barricade mevrouw Van Leeuwen (CDA). Zij werd gisteren niet ten onrechte het 151-ste Tweede Kamerlid genoemd door de oppositie in de Eerste Kamer. Van Leeuwen wordt voor haar verzet tegen de feilen aan Hoogervorsts wet wel geprezen. De Eerste Kamer heeft zoals bekend echter niet het recht van amendement en moet dat recht zich ook niet langs een omweg toe-eigenen. De Tweede Kamer heeft niet voor het niets het primaat bij de politieke beoordeling van wetgeving.

Natuurlijk stond de stelselherziening in de zorg al langere tijd op de Haagse beleidsagenda's. Het scheelde niet veel of onder Paars II was het tot een sterk op de huidige wijziging gelijkende wetgeving gekomen. De gedachte van de voor alle burgers gelijke, nogal forse premie die vervolgens via de belastingdienst voor hen die dit niet kunnen betalen wordt gecompenseerd, is echter nieuw. En deze CDA-gedachte is tevens een van de zwakke plekken die bij de uitvoering tot grote administratieve ongelukken dreigt te leiden. Het gaat hierbij om een bureaucratische inspanning die wat omvang en complixiteit betreft zijn weerga niet kent.

Velen hebben inmiddels gewaarschuwd voor de mogelijke nadelige consequenties, maar het kabinet zet door. Uitstel is niet mogelijk, zo bleek ook weer in de senaat, waar de oppositie hierom verzocht. Minister-president Balkenende (CDA) heeft vorige week gezegd dat hij door wil met de huidige coalitie omdat hij vreest dat een andere coalitie mogelijk een streep haalt door projecten van zijn kabinet. Dat is een verkeerd motief om zulke omvangrijke wetgevingsprogramma's als dat van Hoogervorst onder zo'n hoge druk te zetten. Bij de Algemene politieke beschouwingen heeft de premier gezegd dat indien Hoogervorst hierdoor in politieke problemen raakt, het hele kabinet een probleem heeft. Daarvan is goede nota genomen.