Op de set

Vanavond opent het Nederlands Film Festival met `Leef!', een film van de gisteren overleden regisseur Willem van de Sande Bakhuyzen. Monica Metz zag enkele opnames.

December 2004. Aan de overkant van de gracht waar ik woon zijn twee mannen razendsnel langs de kade stenen aan het lichten. ,,Stiekem'', denk ik meteen. Er stopt een politieauto. De mannen gebaren rustig, de politie belt een nummer en rijdt daarna door. De mannen blijven stenen lichten. Daarna fabrieken ze iets van staal in de grond en 's middags staat er naast die hoop gelichte stenen ineens zo'n enorme witte tas met zand die je dikwijls op bouwplaatsen aantreft. Ik denk daar niet verder over na, totdat er – een paar dagen later – tegenover mijn woning filmopnames worden gemaakt. Met mijn ontbijt op schoot zit ik, met de kachel aan, gratis eerste klas balkon.

Een personenauto start, trekt snel op, scheurt de hoek van de gracht om en remt vlakbij de kade af voor die grote witte tas zand. Van over het water zwenkt een camera aan een giraffenhals naderbij. Als het ritje goed in beeld is, sjouwt iemand een loodzware, levensgrote houten pop met een vrouwelijk kapsel en vrouwelijke kleren aan naar de auto en manoeuvreert haar op de achterbank. Haar zitvlak wordt opgeduwd, een schouder opzij gewrongen tot haar houding er heel natuurlijk uitziet. Naast haar komt een mannelijk aangeklede pop. Ook aan zijn houding wordt gesleuteld.

Dan hoor ik: ,,Stilte, camera, actie!'' De auto trekt op, botst tegen de zandzak en blijft een paar seconden staan. Dan stapt de chauffeur uit en gespt zijn kniebeschermers af. De botsing is binnen. De vrouwenpop heeft blijkbaar haar rol vervuld, want ze wordt uit de auto gesjord. Via de vier portieren buigen zich nu vier jongens naar binnen om daar net zolang aan de mannenpop te frutselen tot deze gestrekt op zijn buik over de leuningen ligt met zijn kop tegen de voorruit en zijn kaplaarzen tegen het achterraampje. Ik hoor: ,,Actie!'' en daarna een ontploffing. Die heeft de voorruit een paar centimeter uit zijn sponning geduwd, maar ze tapen de ruit weer vast. ,,Actie!'' Bij de tweede plof breekt de ruit in een fontein van splinters.

Tot zover lijkt het ongeluk mij zeer overtuigend: ze hebben de botsing en versplinterend glas. Toch wordt een verse voorruit bevestigd. ,,Actie!'' Knal! Te midden van nieuwe splinters schiet de dummy als een raket door het gat van de verbrijzelde ruit over de bumper naar buiten en belandt met een fraaie boog, kop voorover, in de gracht. Als hij bovenkomt, drijft hij met zijn gezicht naar onderen op het water. Nu begrijp ik waarom de pop van hout moest zijn. Een klaarliggend rubberbootje hijst hem binnenboord. Enkele mensen zetten een ronde trampoline vlak naast de auto aan de rand van de kade en verankeren die aan de grond. Aha, daar was dus die stalen constructie voor, die ik de stenenlichters zag maken.

Behoedzaam probeert een acteur de veerkracht van de trampoline uit. Hij neemt een aanloopje, springt op het elastische doek, maar houdt zich dan meteen weer in, zodat hij nauwelijks opveert. Zijn schouders zijn opgetrokken. Een instructeur doet hem voor hoe hij moet springen: flink afzetten en zodra hij omhoog veert, in de lucht spartelen en een arm rondzwaaien als iemand die radeloos houvast zoekt. De acteur knikt, maar zijn bewegingen zien er niet overtuigend uit. Ik word zenuwachtig van naar hem te kijken. Hij zal toch niet hartje december de gracht in hoeven?

,,Camera...actie!'' De jongen neemt een aanloop, springt zelfverzekerd, zet zich af, maait met armen en benen in de lucht en duikt met een boog voorover de gracht in. Ik verslik mij in mijn koffie. Dus daarom waren er vorige week duikers op die plek! Die moesten natuurlijk alle fietskarkassen en rompen van roeibootjes weghalen. Maar is de acteur nu nog niet boven? Goddank, daar is hij. Hij drijft op zijn buik, roerloos. Dan klinkt er een kreet van de regisseur. Nu is het mis, denk ik. Maar de drenkeling heft het hoofd, spuugt water uit, lacht en zwemt naar het rubberbootje dat hem reeds tegemoetkomt. De hele crew begint uitbundig te klappen. Ik gooi mijn raam open en klap opgelucht mee. Wat een vak!

    • Monica Metz