Grenscontrole ontoereikend tegen terreur

De controles door douane, marechaussee en andere opsporingsdiensten bij de Nederlandse grens zijn ontoereikend om terrorisme te voorkomen. Controle op reizigers en goederen vindt onvoldoende plaats.

Informatie over binnenkomende vliegtuigen of schepen is onder de maat of niet op tijd beschikbaar.

Dat concludeert de Algemene Rekenkamer in het rapport Gebruik van grenscontroles voor terrorismebestrijding dat vanochtend is gepubliceerd. Volgens de Rekenkamer ontbreekt het aan adequate wetgeving die effectieve grenscontrole mogelijk maakt en is er nauwelijks zicht op de totale vervoerstroom in de grensgebieden.

In het onderzoek wordt vastgesteld dat Nederland zeventien kleine luchthavens en een groot aantal zeehavens telt die niet zijn aangewezen als `doorlaatpost', waardoor er nauwelijks controle plaatsvindt. Zo wordt er in de havens van de Waddeneilanden niet gecontroleerd terwijl daar wel druk scheepvaartverkeer is.

Douane, de zeehavenpolitie en de marechaussee kunnen niet alle personen en goederen controleren die het land binnenkomen of uitgaan, maar die instanties moeten volgens de Rekenkamer wel zicht hebben op goederen en personen die mogelijk een risico vormen. De kwaliteit van de grenscontrole staat veder onder druk door gebrek aan personeel bij de marechaussee.

De controle op ongewenste personen is volgens de Rekenkamer onvoldoende. Als er aanwijzingen zijn dat iemand een ongewenst persoon is, moet hem de toegang tot het land worden geweigerd, maar minister Verdonk (Vreemdelingenzaken, VVD) heeft richtlijnen niet uitgewerkt om na te gaan welke informatiebronnen daarvoor moeten worden geraadpleegd.

De departementen die bij grenscontroles betrokken zijn, Justitie, Binnenlandse Zaken, Defensie en Economische Zaken, schrijven in een reactie dat algehele controle van personen- en goederenverkeer niet haalbaar is. Zo kunnen EU-onderdanen alleen onder bijzondere omstandigheden scherper worden gecontroleerd. Nederland gaat er in Europees verband op aandringen om de controlemogelijkheden voor EU-burgers onder bepaalde voorwaarde te verruimen. Maar dan nog, zo wordt in de reactie vastgesteld, biedt verbetering van de grenscontroles geen garantie voor het voorkomen van terrorisme in Nederland. ,,Veiligheid kan nooit voor honderd procent gegarandeerd worden.''