Europarlement zegt Turkije de wacht aan

Het Europees Parlement heeft vanmiddag geweigerd een belangrijk verdrag te ondertekenen dat voorwaarde was voor het starten van onderhandelingen met Turkije over toetreding tot de Europese Unie.

Deze verrassende zet van het parlement verzwaart de hypotheek op de gesprekken over de Turkse toetreding. Die moeten aanstaande maandag beginnen.

Een krappe meerderheid van het parlement besloot onder aanvoering van de christen-democraten met 311 tegen 285 stemmen, dat er eerst duidelijkheid moet komen over de precieze betekenis van de Turkse weigering om EU-lid Cyprus te erkennen. Bovendien verlangt het Europees Parlement van Turkije dat het de genocide op Armeniërs in het begin van de vorige eeuw erkent.

De weigering Cyrpus te erkennen voegde Turkije eind juli in een speciale verklaring toe aan de ondertekening van het nieuwe douane-unieverdrag met de Europese Unie. Dit verdrag breidt de gemeenschappelijke markt uit met de tien landen die vorig jaar bij de EU kwamen. Cyprus, dat sinds 1974 is verdeeld in een Turks en een Grieks deel, is één van die tien nieuwe landen.

De Europese Unie eist dat Turkije Cyprus volledig erkent voordat het eiland kan toetreden tot de EU. Daarover zouden de Turken al vroeg in de onderhandelingen duidelijkheid moeten geven.

De regeringen van de 25 EU-landen stelden vorige week een eigen `tegenverklaring' op. Daarin staat dat zij geen juridische betekenis hechten aan de Turkse weigering. De EU-landen gaan er vanuit dat Turkije het douane-unieverdrag volledig uitvoert. Dat betekent dat bijvoorbeeld uit Cyprus afkomstige schepen en vliegtuigen onbeperkt toegang tot het Turkse grondgebied moeten krijgen. Dat is nu niet het geval.

Het Europees Parlement wil eerst weten wat de Turkse lezing is en weigerde vanmiddag dan ook in te stemmen met het verdrag.

Volgens de Nederlandse europarlementariër Eurlings (CDA), die als rapporteur van het parlement optreedt, betekent deze weigering een laatste waarschuwing aan het adres van Turkije. ,,Alle signalen staan nu bijna op rood'', zei hij.

De regeringen van de EU-lidstaten werden het vorige week eens over een tegenverklaring waarin staat dat Turkije in 2006 het douane-unieverdrag volledig moet hebben ingevoerd, inclusief Cyprus, op straffe van het stopzetten van de onderhandelingen over het EU-lidmaatschap. Het Europees Parlement heeft met zijn besluit deze voorwaarde vandaag verder aangescherpt.