Blairs vrouw bevestigt: Tony blijft nog een tijdje

De Britse minister Brown manifesteerde zich deze week als opvolger van premier Blair. Blairs medewerkers noemden zijn plannen ,,pretentieus''.

Ondanks zijn meeslepende rede van gistermiddag op het partijcongres van Labour in Brighton, concentreerde de aandacht van de partijgenoten van Tony Blair zich onmiddellijk op iets waarover hij nadrukkelijk niets had gezegd. De vraag wanneer de Britse premier de sleutels tot Downing Street 10 overhandigt aan zijn rivaal en gedoodverfde opvolger Gordon Brown.

Blairs vrouw Cherie, zelf een integraal maar onbezoldigd deel van het politieke apparaat van de premier, was loslippiger. Toen een BBC-verslaggever het thema van Blairs vertrek aansneed, antwoordde ze jolig: ,,Darling, dat is nog heel ver weg.'' Dat was precies de indruk die het congres had overgehouden aan Blairs speech, die blaakte van ambitie voor de komende jaren. Blairs belofte dat hij bezig is aan zijn laatste termijn leek welhaast vergeten.

Dit betekende een koude douche voor Gordon Brown, de minister van Financiën, die al jaren op het premierschap aast. Daags tevoren nog had hij zijn aspiraties onderstreept met een niet minder meeslepende rede, waarin hij zijn visie voor de toekomst ontvouwde. Niet dat Brown openlijk zei dat hij premier wilde worden, maar voor alle toehoorders was dat evident omdat zijn rede meer het karakter had van die van een partijleider dan van een `gewone' minister.

Brown kondigde bovendien aan dat hij van plan is het komende jaar een grote tournee door het land te maken om van de mensen zelf te horen over hun problemen. Daarna was hij graag bereid die op te lossen – als premier, zo was de impliciete boodschap. Ook onthulde hij dat hij volgende maand naar het Midden-Oosten wil reizen om via economische wederopbouw vrede tussen Israël en de Palestijnen te bevorderen. Blairs medewerkers kwalificeerden Browns plan prompt als ,,pretentieus''.

Een vergelijking van de twee redevoeringen leert dat de twee rivalen het over veel essentiële zaken roerend eens zijn. Zowel Blair als Brown gaf aan dat het land in zijn economische beleid open moet blijven en ten volle bereid om de concurrentie aan te gaan met het buitenland, wereldwijd. Blair: ,,De dam die de globale economie in bedwang hield is al jaren geleden gebroken.'' Met enige zelfgenoegzaamheid stelde hij dat Groot-Brittannië op dit punt, zeker in Europa, al maatgevend is. ,,Voor ons niet de malaise van Frankrijk of de angst van Duitsland.''

Brown, van wie veel vakbondsleden hopen dat hij meer oor heeft voor hun wensen dan Blair, distantieerde zich nadrukkelijk van Labour oude stijl. ,,Vrienden, we moeten het doel van volledige werkgelegenheid nooit meer in gevaar brengen door terug te keren naar de oude tijd van inflatie aanwakkerende loonsverhogingen en conflicten, de oude tijd toen sectorale belangen voorrang kregen boven het nationaal belang.'' Vakbondsleiders klaagden naderhand in een zaaltje elders in Brighton dat ze werden weggezet als ,,stemmen uit het verleden''.

Blair hamerde op de blijvende noodzaak van hervormingen. Hij erkende dat na acht jaar regeren het gevaar van een zekere vermoeidheid dreigt. Tegelijkertijd kan Labour profiteren van de ervaring die het heeft opgebouwd. Een les voor hemzelf was volgens Blair dat hij steeds wanneer hij een hervorming inzette achteraf spijt had dat hij de zaken niet radicaler had aangepakt. Met andere woorden: blijf voortdurend hervormen.

Wat heeft Labour de komende jaren de Britten concreet te bieden? Blair en Brown beloofden ruime investeringen in het onderwijs, die hard nodig zijn om het hoofd te kunnen blijven bieden aan de concurrentie uit China en India. Het budget voor de wetenschappelijke sector wordt verdubbeld, zei Blair.

Ook beloofden beide heren verdere verbeteringen in de gezondheidszorg, die op het ogenblik in zijn voegen kraakt. In hoeverre de private sector daarbij een rol krijgt lieten ze echter in het midden.

Blair en Brown legden niet uit hoe ze deze investeringen denken te betalen. Die vraag is interessant, nu de Britse economie na jaren van groei aan tempo verliest. Maar zulke omissies stoorden het congres niet. Maandag klapte het zich de handen blauw voor Brown en een dag later net zo hard voor de echte leider, en dat is voor de afzienbare toekomst nog altijd Tony Blair.

    • Floris van Straaten