Anand favoriet bij WK schaken

In de Argentijnse stad San Luis begint vandaag het wereldkampioenschap van de FIDE, de wereldschaakbond. Voor het eerst sinds lange tijd is het een kampioenschap waarvan de winnaar als de echte schaakkoning zal worden gevierd.

Tot op het laatst waren er mensen die zich afvroegen of het echt door zou gaan, maar toen een paar dagen geleden alle deelnemers in San Luis gearriveerd waren, als eregasten begroet door de gouverneur van de provincie en leden van zijn kabinet, en FIDE-president Kirsan Iljoemzjinov had verzekerd dat het volledige prijzengeld door de Argentijnen op de bankrekening van de wereldschaakbond was gestort, kon er geen twijfel meer zijn. De FIDE was er eindelijk in geslaagd een wereldkampioenschap te organiseren dat door iedereen verwelkomd zal worden als een serieuze krachtmeting tussen de beste schakers van de wereld.

Gari Kasparov is er niet bij, want die heeft zich in het begin van dit jaar voorgoed uit het topschaak teruggetrokken.

Vladimir Kramnik doet ook niet mee, want die is al wereldkampioen op zijn eigen erf en stelt zich op het standpunt dat de winnaar van dit toernooi een match tegen hem moet spelen om uit te maken wie de ware superkampioen is. Maar wie in San Luis ook zal winnen, voor de publieke opinie zal hij (of zij, want Judit Polgar doet ook mee) voorlopig als de echte wereldkampioen gelden.

De drie sterkste spelers, Anand, Veselin Topalov en Peter Leko, staan hoger op de wereldranglijst dan Kramnik, die de laatste tijd door sommige collega's `Mister World Champion' wordt genoemd, waarmee ze aangeven dat ze zijn titel niet zo ernstig meer nemen.

Verder spelen in San Luis Peter Svidler, Judit Polgar, Michael Adams, Alexander Morozevitsj en Roeslan Kasimdzjanov, de wereldkampioen van de FIDE van 2004. Niemand geeft Kasimdzjanov ook maar enige kans om zijn titel te prolongeren, en dat laat al zien dat die vorige kampioenschappen van de FIDE een beetje het karakter van een loterij hadden.

Nu gaat het veel serieuzer toe. De acht deelnemers spelen twee keer tegen elkaar met een speeltempo dat anders dan vroeger gelegenheid geeft om rustig na te denken. Het totale prijzengeld is een miljoen dollar, waarvan 300.000 dollar naar de winnaar gaat. Van alle prijzen neemt de FIDE overigens 20 procent in beslag.

De grote favoriet is de Indiër Anand. Op de wereldranglijst deelt hij achter de schim van Kasparov de tweede plaats met Topalov, maar als je kijkt naar de resultaten die de acht deelnemers in het verleden tegen elkaar hebben behaald, is Anand veruit superieur. Tegen alle anderen heeft hij een ruim positieve score. Hij is met zijn 35 jaar ook de oudste van het gezelschap en fanatieke aanhangers van de jeugd speculeren dat zijn leeftijd een nadeel zou kunnen zijn in zo'n lang en zwaar toernooi. De man die jeugd en rijpe ervaring combineert is Peter Leko, net 26 geworden.

Als een gier boven het landschap zweeft de vroegere wereldkampioen Anatoli Karpov. Hij staat 33ste op de wereldranglijst en komt niet meer in aanmerking om nu nog aan het wereldkampioenschap mee te doen, maar hij is wel aanwezig in Argentinië. In Buenos Aires speelde hij een paar simultaanséances en een blindpartij tegen de voetballer Maradona die na vier zetten in remise eindigde.

Het ziet er niet naar uit dat Karpov in San Luis als eregast onthaald zal worden, want hij was zeer kritisch over het nieuwe kampioenschap en over de FIDE. ,,Een paar van de beste spelers ontbreken'', zei hij, misschien denkend aan Kasparov en Kramnik, maar waarschijnlijk vooral aan zichzelf. Zijn kritiek op de FIDE en op Iljoemzjinov was overigens milder dan een paar maanden geleden, toen hij de indruk wekte dat het hele bestuur van de FIDE in de gevangenis thuishoorde.

Volgend jaar wordt er een nieuwe president van de FIDE gekozen. Karpov is kandidaat en voert al campagne. Iljoemzjinov wil graag president blijven en behalve dit wereldkampioenschap heeft hij nog een leuk snoepje voor de schaakwereld in petto. Een paar dagen geleden verklaarde hij opeens, in strijd met alles wat er vroeger werd gezegd, dat de winnaar van het toernooi in San Luis als hij wilde best een match tegen Kramnik zou mogen spelen.

Natuurlijk alleen onder auspiciën van de FIDE en mits de sponsors van Kramnik met een behoorlijk prijzengeld zouden komen. ,,Waaraan denkt u ongeveer?'' vroeg de journalist Juri Vasiliev van het Russische blad Sport Expres. ,,Iets vanaf twee miljoen dollar'', zei Iljoemzjinov. Een mooi vooruitzicht, zeker als je bedenkt dat ook daarvan 20 procent naar de kas van de FIDE zou gaan, die het geld hard nodig heeft.

Ook Iljoemzjinov voert al campagne voor zijn herverkiezing. Na jaren van wanbeleid en een aantal mislukkingen heeft hij opeens een paar sterke troeven in handen.

    • Hans Ree