Pop uit Paradiso op het computerscherm

Fabchannel biedt honderden popconcerten online. De platenindustrie ziet er al brood in.

In de nok van Paradiso is de regiekamer ingericht: een professioneeel ogend vertrek van zes bij vier meter, uitgerust met dertien monitoren. Vanuit deze basis worden de camera's aangestuurd: minimaal vijf, maar desgewenst uit te breiden tot acht. Van dat basisaantal van vijf stuks wordt er een, achterin de zaal, met de hand bediend. De rest zijn kleine, op afstand bestuurbare cameraatjes. ,,Dat is uit nood geboren, omdat we begonnen met veredelde beveiligingscameraatjes. Maar het werkt prima'', zegt Fabchannel-directeur Justin Kniest. ,,Je wilt geen cameramannen achter grote camera's op het podium, dat haalt de intimiteit van de avond weg.''

Kniest is al vanaf het begin, ruim vijf jaar geleden, betrokken bij Fabchannel. ,,Breedband-internet was toen nog een droom'', zegt hij. ,,Ik herinner me nog een experiment, in 1998, waarbij optredens uit een aantal zalen via internet te volgen waren. Er was nog geen sprake van streaming video, het was een soort stripverhaal waarbij geregeld het plaatje veranderde. Maar dat was wel zo'n kick. Toen daagde het besef dat je als zaal je eigen broadcaster kon zijn.''

Dat komt goed van pas, in een klimaat waarin de Paradiso-programmering in de conventionele media steeds minder aan bod komt. ,,Het televisieprogramma Paradisolife verdween, en de aandacht op de radio is bedroevend. De vraag is dan: is het aanbod van Paradiso niet interessant genoeg, of wordt het in de media niet goed genoeg ontgonnen?'' Met vijfduizend individuele bezoekers per dag is het antwoord op die vraag niet moeilijk, vindt Kniest. De helft van die bezoekers zit overigens in het buitenland.

Langzamerhand beginnen artiesten en platenmaatschappijen de promotionele waarde van Fabchannel en verwante diensten in te zien. Kniest: ,,Ze zijn nog steeds huiverig, hoor. En als de Nederlandse vestiging overtuigd is, moet nog onderhandeld worden met het hoofdkantoor.'' Rechtenkwesties zijn toch al hoofdpijnverwekkend, zegt Kniest. Vaak krijgt Fabchannel gewoon geen toestemming. ,,Ga maar na, Paradiso heeft zeshonderd programma's per jaar en we hebben 380 concerten in het archief. Er worden soms zulke eisen gesteld dat het voor ons geen zin heeft.'' Dat heeft dan bijvoorbeeld betrekking op de periode dat een concert online blijft staan. ,,Men is gewend aan contracten voor de televisie: een keer live en twee herhalingen. Voor ons is drie maanden op deze wijze on demand staan wel het minimum.''

Fabchannel verricht zodoende pionierswerk. In Nederland is www.3voor12.nl, de website van de VPRO, al jaren bezig met het opnemen van concerten, vaak op festivals, soms in voorzichtige samenwerking met popzalen als Vera in Groningen. Maar volledige optredens zijn nog niet on demand te bekijken, alleen op vooraf vastgestelde tijden via web-tv. Op de site van de Amsterdamse Heineken Music Hall zijn concerten af en toe live te volgen, maar niet on demand.

Zelfs in het buitenland zijn zulke initiatieven dun gezaaid. Dat betekent dat Fabchannel ook gedwongen is om zelf software te ontwikkelen, bijvoorbeeld om de bezoekers, desnoods in beeld, met elkaar te laten chatten. Daarmee krijgt zelfs de sociale functie van concertbezoek een digitale tegenhanger. Verder wordt er gewerkt aan geavanceerde zoekfuncties. ,,Je zou op gitaarsolo's moeten kunnen zoeken, of op donkere zangeressen, of op nummers die sneller zijn dan 120 beats per minuut.''

Onder andere voor de ontwikkeling van de software won Fabchannel al Europese prijzen. Op die vernieuwing berust ook de subsidieverstrekking: Fabchannel krijgt jaarlijks 180.000 euro van het ministerie van OCW en nog eens 25.000 euro uit het kunstenplan van de gemeente Amsterdam. Overige inkomsten moeten komen uit de dvd's, die eventueel van de Fabchannel-opnamen gemaakt kunnen worden. Die van de groep Beth Hart is al uit, dvd's van Chic en Arcade Fire zullen volgen.

,,Ik hoop niet dat we eeuwig aan dat subsidie-infuus vastzitten'', zegt Kniest. Maar het blijft lastig om via internet geld te verdienen, vindt hij. Fabchannel moet in principe gratis blijven, ,,maar je zou voor uitzendingen in super-broadband wel geld kunnen vragen''. Voor de adverteerder zou 't ook aantrekkelijk kunnen zijn, betoogt Kniest: ,,Terwijl het op de televisie met hagel schieten is, bereik je op Fabchannel immers een relatief kleine, maar nauw omschreven doelgroep.''

www.fabchannel.com

www.nrc.nl/mediameer digitale kanalen

    • Jacob Haagsma