Nucleair tijdperk

Na twintig jaar windstilte laait het debat over kernenergie weer op. Fossiele brandstoffen zijn niet onuitputtelijk en veel bronnen liggen in politiek instabiele regio's, zoals het Midden-Oosten en Rusland. De energiebehoefte van landen als China en India stijgt gigantisch. Intussen dreigt er een onomkeerbare klimaatsverandering. Kernenergie is een goed alternatief, zonder uitstoot van broeikasgassen, zegt Tim van der Hagen, hoogleraar reactorfysica aan de TU Delft.

Wij wilden toch geen kernenergie?

Van der Hagen: ,,Veel mensen zien over het hoofd dat een derde van alle stroom in Europa nu al uit een kerncentrale komt. Kernenergie is onze belangrijkste bron van elektriciteit. De vraag naar energie zal wereldwijd verveelvoudigen. Daarbij kunnen we absoluut niet om kernenergie heen. Frankrijk vernieuwt vanaf 2020 zijn hele nucleaire park. China en India bouwen in zeer hoog tempo tientallen kerncentrales tegelijk. We zitten midden in het nucleaire tijdperk. Moet Nederland dan zijn kop in het zand blijven steken?

Maar over 50 jaar moet men al die oude centrales ontmantelen. Het sluiten van Borssele zou al een miljard euro kosten.

,,Dat zijn broodje-aap verhalen. Het ontmantelen zelf is geen probleem, alleen dreigen er flinke schadeclaims als de overheid een goed draaiende bedrijfstak de nek omdraait. Borssele kan zonder probleem tot 2033 in bedrijf blijven. En van elke verkochte kilowattuur wordt een percentage gereserveerd voor het uiteindelijke ontmantelen.

,,Overigens kunnen kerncentrales langer mee dan gedacht. In de VS staan zo'n 100 kerncentrales uit dezelfde periode als Borssele, met een oorspronkelijke bedrijfsvergunning voor 40 jaar, maar meer dan tweederde daarvan mag nu 20 jaar langer draaien.''

En daarna?

,,Borssele hoort tot de `tweede generatie' kerncentrales. De `derde generatie' wordt nu onder meer in Finland, Japan en Taiwan gebouwd. Op initiatief van de VS werken onderzoekers wereldwijd samen aan het ontwerp van centrales van de `vierde generatie'. Omstreeks 2030 moeten die duurzame kernenergie leveren, liefst zonder enig afval en volledig veilig, met beter gebruik van de brandstof. Nu wordt minder dan 1% van het natuurlijk uranium verspleten, met snelle reactoren zou dat 100 keer beter kunnen.

,,Het idee is een heel park van verschillende soorten kerncentrales. De eerste centrale levert elektriciteit, de tweede levert waterstof, rechtstreeks uit water, zonder elektriciteit, en een derde centrale ruimt het afval van de eerste twee op door het te versplijten tot korter levend afval. Dat moet je dan opslaan voor een periode van 500 jaar. Dat is te overzien – de piramides zijn ouder.

Kan een reactorfysicus zich wel op feestjes vertonen?

,,Twintig jaar geleden kon je niet over kernenergie praten zonder nare opmerkingen naar je hoofd te krijgen, maar dat is voorbij. Vooral jongeren zijn veel onbevangener en nuchterder over voor- en nadelen van kernenergie. Ik ben zelf ook niet louter voorstander. Feit blijft echter dat er een groot energieprobleem op ons afkomt, waarvoor we alles uit de kast moeten trekken. Ook zonnepanelen en windenergie.

    • Marion de Boo