..nieuwe aanpak moet!

De recente top van de Verenigde Naties is uitgelopen op een mislukking. Toen de leiders huiswaarts togen, waren de wanhopige armen op de wereld vrijwel even ver als aan het begin van de conferentie. Wat te doen? Laten we het radicaal aanpakken, meent Nader Mousavizadeh.

De VN moeten hun verouderde bestuursstructuren, zoals de Veiligheidsraad of de Algemene Vergadering, afgeschaffen. Draag hun juridische verantwoordelijkheden over aan de VN-organisaties die hun idealen wél kunnen waarmaken.

Mary Robinson ziet het anders. Volgens haar moeten de VN zich aanpassen aan de 21ste eeuw door terug te gaan naar `de mensen'. Laat de VN-afgezanten in gesprek gaan met ontwikkelingswerkers, vooruitstrevende regeringen en figuren uit het bedrijfsleven.

Wat op de recente top van de Verenigde Naties simpelweg ontbrak was leiderschap: de visie die ruggengraat had kunnen geven aan de hoognodige hervorming en die de internationale armoedebestrijding een nieuw elan had kunnen geven.

Het mocht niet zo zijn. En de teleurstelling die overal ter wereld in de samenleving wordt gevoeld is tastbaar. In plaats dat er voor de VN een nieuw hoofdstuk werd geopend, kregen we een top die om de hete brij heendraaide: de gewichtige herformulering van al eerder afgesproken doelstellingen en de beschamende intrekking van een aantal oude beloften.

Toen de leiders huiswaarts keerden, waren de wanhopige armen op de wereld weer vrijwel even ver als aan het begin van de week. Wat we zagen was een 20ste-eeuws instituut – steunend op regeringen die zich vooral om hun soevereiniteit bekommeren – dat geen raad weet met de complexe en nijpende problemen van een 21ste-eeuwse wereld die vragen om gedeelde verantwoordelijkheid en gezamenlijk optreden. Er stonden welkome zaken in het akkoord. Een ervan was de ferme taal over de ,,verantwoordelijkheid om te beschermen'', waardoor de internationale gemeenschap nu onbelemmerd zal kunnen ingrijpen in geval van volkenmoord. Maar dit was maar één poot van een kruk waarvan de verdere ondersteuning uitbleef.

De dringende kwestie van een nieuwe raad voor de mensenrechten verdween in de ijskast en er werd geen enkel plan van aanpak geopperd tegen de handel in kleine wapens – wat de echte massavernietigingswapens zijn. Maar het meest verontrustende was het ontbreken van een wezenlijke impuls voor de ontwikkelingsuitgaven. Op de top bleven de triomfantelijke aankondigingen na de eerdere G8-bijeenkomst holle frasen.

Het merkwaardige was wel dat de aarzelingen in de zaal van de Algemene Vergadering de mensen erbuiten leken te activeren. Overal in het VN-gebouw kwamen groeperingen bij elkaar – bijeenkomsten van gelijkgestemde machtsuitoefenaren die per se vooruitgang wilden boeken op het terrein van armoede en veiligheid. Dat gaf enige hoop. Ik zag hoge afgezanten van de VN-instellingen en de Wereldbank in gesprek gaan met een aantal vooruitstrevende regeringen en leidende figuren uit samenleving en bedrijfsleven. Daar kwamen vernieuwende initiatieven uit voort, zoals de opzet van nieuwe partnerships in de gezondheidszorg voor moeders en kinderen, en nieuwe benaderingen van de klimaatverandering.

Dit is een nieuwe manier om de zaak aan te pakken. Ze wordt ons opgedrongen door het besef dat intergouvernementele organen het karwei niet kunnen klaren. Inschakeling van alle belanghebbenden om problemen op te lossen is een radicaal nieuwe aanpak. Te lang al hebben deze verschillende gemeenschappen – bedrijfsleven, samenleving en ontwikkelingsdeskundigen – alleen gewerkt. Dat heeft geleid tot verspilling van talent en middelen. Alles wat op de top is misgelopen, heeft duidelijkheid geschapen over de toekomstige taken. Nodig is nu een gezamenlijke inspanning om de gaten te vullen die onze leiders hebben achtergelaten. Het maatschappelijke middenveld is opgeleefd door de massaprotesten rond de G8-top afgelopen zomer, en zakenmensen die begrijpen dat een veilige en gezonde wereld een beter werkterrein is, zullen de komende tijd sleutelfiguren zijn.

Uit deze nieuwe partnerships zou wel eens de impuls kunnen komen om werk te maken van de VN-hervorming waaraan we zo'n behoefte hebben. Om van onze leiders rekenschap te vragen over de verplichtingen die zij vijf jaar geleden zijn aangegaan en om tot een geslaagde afronding te komen van de Doha-handelsronde.

De VN krijgen te vaak de schuld van de fouten van de regeringen waardoor ze worden gevormd. ,,Wij volken van de Verenigde Naties'', zo begint het beroemde handvest. Het leidende beginsel zou nu moeten zijn de VN terug te brengen bij de mensen – en de nieuwe vorm voor de 21ste eeuw door hun energie te laten bepalen.

Mary Robinson is voorzitter van Realizing Rights: The Ethical Globalization Initiative. Ze was president van Ierland en Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN.

© International Herald Tribune