Toch zullen we van Rita nog heel wat horen

De orkaan Rita heeft de olie-industrie in de VS voor de ergste schade gespaard. Toch is de economische impact aanzienlijk. Rita wordt niet snel vergeten.

Eerst kwam Katrina. Toen Rita. En nu worden de rekeningen opgemaakt.

Die zijn negatief.

Vrijdagmiddag werd duidelijk dat de schade aan de olie-industrie beperkter zou zijn dan vorige week gevreesd werd. Orkaan Rita bleek alsnog niet aan land te komen als een storm van de zware vijfde categorie. Ook raasde de kern van de orkaan niet over de gevoelige `energiecorridor' tussen Houston en Galveston. Rita kwam oostelijker aan land, op de grens van de staten Texas en Louisiana. De wind aan de westkant van de orkaan was minder beschadigend dan aan de oostkant, een gevolg van de manier waarop orkanen op het noordelijk halfrond draaien: tegen de klok in, in dit geval dus met een langere tocht over land, wat de wind deed afnemen voordat de industrie bereikt werd.

Oliemaatschappijen haalden opgelucht adem. En stelden toen de schade vast. Shell concludeerde volgens Amerikaanse media dat een raffinaderij in Port Arthur met een capaciteit van 285.000 vaten per dag ,,windschade'' heeft opgelopen, ,,inclusief geraakte elektrische leidingen en schade aan een koelwatertoren''. Hoe lang het herstel duurt, heeft Shell niet bekendgemaakt.

Valero Energy, het grootste raffinagebedrijf van het land, deed dat wel: het herstel aan de raffinaderij, ook in Port Arthur, kost twee tot vier weken. Valero zegt ,,aanzienlijke schade'' te hebben opgelopen aan koelwatertorens en een fakkel.

Dit zijn slechts de eerste berichten over mogelijke schade. Omdat overzicht nog ontbreekt, bestaan er verschillende interpretaties van de situatie. Zo zei de gouverneur van Texas, Rick Perry, gisteren tegen televisiestation Fox News dat ,,de raffinaderijen in relatief goede staat lijken te zijn''. Hij concludeerde dat een pijplijn een scheur heeft opgelopen, ,,maar die wordt op dit moment gerepareerd. We zijn gezegend omdat onze raffinaderijen niet majeur getroffen zijn.''

De industrie is volgens deze voorlopige berichten dan misschien beperkt getroffen, de voorzorgsmaatregelen van de afgelopen week hebben wel degelijk impact. Zestien raffinaderijen, met een gezamenlijke capaciteit van circa 3,3 miljoen vaten per dag, werden in afwachting van de vernietigende kracht van wind en mogelijke wateroverlast gesloten. Daarbij komen nog vier al sinds Katrina beschadigde en gesloten raffinaderijen (capaciteit: 900.000 vaten per dag). In zijn geheel is daarmee tussen 25 en 30 procent van de totale Amerikaanse raffinagecapaciteit shut in, zoals de Amerikaanse oliemaatschappijen eufemistisch zeggen, `ingesloten'. De vraag is hoe lang dat herstel zal duren. De vier al langer gesloten locaties hebben nog maanden nodig.

De beurs gaf gisteren een voorproefje van wat de markt vindt. De New York Mercantile Exchange, de termijnbeurs in New York, was gisteren eenmalig op zondag geopend voor handel in benzine en olie. De prijs van benzine daalde licht: met 10 cent tot 1,99 dollar per gallon (3,78 liter). De prijs voor een vat ruwe olie daalde vanmorgen ook: met 57 cent tot 63,62 dollar.

Experts lezen in de dalende benzineprijzen licht optimisme over de schade aan raffinaderijen. Over mogelijke schade aan boorplatforms in de Golf van Mexico is nog niets bekend. Hoe lang het overslagpunt LOOP (Louisiana Offshore Oil Port) nog dicht blijft voor tankers die hun olie aan land willen brengen, is ook nog onduidelijk. LOOP is de enige haven in de Verenigde Staten die de grootste categorieën olietankers kan lossen. Vanuit daar gaat de olie per pijpleiding naar de raffinaderijen.

Al met al toonde het ministerie van Energie zich afgelopen weekend ,,voorzichtig optimistisch''. Meer tekenen wijzen op een relatieve meevaller. Verzekeraars schatten de schade na Katrina – vandaag exact een maand geleden – nog tussen 14 en 60 miljard dollar (49,8 miljard euro), de schade van Rita is waarschijnlijk niet meer dan een tiende daarvan. Ook het vliegveld van Houston, naast pijpleidingen en schepen een andere economische levensader, begint weer op te krabbelen. Luchtvaartmaatschappij Delta hervatte gisteren de gestaakte lijnvluchten.

Maar niet alle bedrijven kunnen de energiecrisis het hoofd bieden. Elektriciteitsbedrijf Entergy heeft voor de vestiging in New Orleans uitstel van betaling aangevraagd. Als het bedrijf de openstaande rekeningen zou moeten voldoen, zou het geen geld over hebben voor het herstel van het elektriciteitsnet. Er zijn simpelweg onvoldoende klanten over om voor voldoende inkomsten te zorgen. De zorgen van Entergy zijn nog niet ten einde. In de door de orkaan Rita getroffen streek zitten nu ook nog eens 250.000 huishoudens zonder stroom.

    • Freek Staps