Polen kiezen rechtse oppositie

De parlementsverkiezingen in Polen zijn gisteren gewonnen door de rechtsconservatieve partij Recht en Rechtvaardigheid (PiS), die een ,,moreel en ethisch reveil'' van het land nastreeft. De opkomst was met 39,25 procent het laagst sinds de val van het communisme, in 1989. Volgens nog voorlopige resultaten heeft de winnaar 26,6 procent van de stemmen gekregen, 2,6 procentpunt meer dan het rechtsliberale Burgerplatform (PO), de beoogde coalitiepartner.

,,PiS zal Polen herbouwen'', aldus partijleider Jaroslaw Kaczynski in een eerste reactie. PiS en PO willen Polen bevrijden van de volgens deze partijen voortdurende en kwalijke invloed van de vroegere communisten. Kaczynski wordt waarschijnlijk premier, maar hij zei gisteren van deze positie te zullen afzien als zijn broer Lech de presidentsverkiezingen over twee weken wint. Volgens de identieke tweeling zou dat te veel verwarring scheppen, ook internationaal.

De regerende sociaal-democratische SLD, de partij van de oud-communisten, kreeg gisteren verrassend 10,9 procent van de stemmen. Volgens recente peilingen zou de SLD, die vier jaar geleden won met 41 procent van de stemmen, nu de kiesdrempel van 5 procent niet eens halen. De lage opkomst zou de oud-communisten in de kaart hebben gespeeld: SLD-kiezers zijn doorgaans trouw en gedisciplineerd. In de Senaat heeft de SLD maar één van de honderd zetels weten te bemachtigen.

Op basis van de huidige resultaten wordt de SLD de vierde macht in het Poolse parlement. Op de derde plaats staat Samoobrona (Zelfverdediging), een radicale en populistische boerenpartij, die gisteren 12,4 procent behaalde. De anti-Europese Liga van Poolse Families (LPR) kreeg 7,8 procent van de stemmen. Overigens zijn morgen pas alle stemmen geteld.

PiS stond steeds tweede in de peilingen, maar zette een indrukwekkende eindsprint in, vooral ten koste van de liberalen van PO. De Kaczynski's uitten de afgelopen week opeens harde kritiek op de liberale hervormingsplannen van hun beoogde coalitiepartner, hetgeen sommige kiezers waarschijnlijk van partij heeft doen wisselen.

BIJLTJESDAG: pagina 4