Extase, gezien door een lens

Cor Mooij fotografeerde na de WK-finale de aanvoerder van het Argentijnse voetbalelftal. Het is – tot nu toe – zijn mooiste foto.

In de weken voorafgaand aan het wereldkampioenschap voetbal van 1978 in Argentinië nam freelance sportfotograaf Cor Mooij zich voor één foto te maken die het waard zou zijn de wereld rond te gaan. Het moment hiervoor diende zich pas aan na de hectische finale. In het kolkende stadion van Buenos Aires, waar het Nederlands elftal in de verlenging moest buigen voor het thuisland (3-1), richtte het legertje fotografen zich na het uitreiken van de wereldbeker vooral op dictator Jorge Videla. Mooij zocht boven de hoofden van de menigte met een 400 millimeter telelens naar de aanvoerder van de Argentijnen, Daniel Passarella. Hij vond hem in extase, op de schouders genomen door ploeggenoten als Mario Kempes en Leopoldo Luque. De wereldbeker zat geklemd tussen zijn handen of hij hem nooit meer los wilde laten.

Veertig jaar lang maakte Mooij (58) dit soort beelden. Hij won de World Press Photo in 1974 en de Zilveren Camera. werkte voor talrijke kranten en persbureaus. Vorige week nam hij afscheid. De beste van de ongeveer 600.000 foto's die hij in zijn loopbaan maakte worden nu tentoongesteld op het congrescentrum in Papendal. Tevens is er een fotoboek ('t was Mooij) met de beste creaties van hem uitgekomen.

Op een andere foto van die gedenkwaardige finale in 1978 toont Mooij op wat voor knollenveld (hoog gras!) de wedstrijd eigenlijk werd gespeeld. De stemming in het stadion herinnert de sportfotograaf zich als uiterst grimmig. Niet alleen bij het uitzinnige publiek op de tribunes. ,,Afgaande op de koppen van de Argentijnse spelers voor de wedstrijd'', vertelt Mooij, ,,zou het mij niet verbazen als ze allemaal gedrogeerd waren. De intimidaties van de Argentijnen begonnen al met het protest van Daniel Passarella over de manchet van René van de Kerkhof. Die had hij het hele WK zonder problemen gedragen. Bij de finale kreeg ik pas echt in de gaten dat het WK onder een dictatoriaal regime was georganiseerd. Niet eerder zag ik zoveel militairen en wapens. Het Nederlands elftal had in mijn opinie meer kansen om de finale te winnen dan alleen die bal op de paal van Rob Rensenbrink. Maar ik weet niet of wij Nederlanders dan levend het stadion hadden verlaten.''

De World Press Photo won Mooij met een luguber beeld van het dodelijk ongeluk van Roger Williamson op het circuit van Zandvoort (1973). De Egmonder stond drie jaar eerder eveneens op de goede plek toen Piers Courage verongelukte op hetzelfde circuit. Een dramatische ervaring, enkele weken nadat hij zijn zeven weken oude dochtertje verloor aan wiegendood. Drie jaar later zou de Grand Prix van Nederland zijn leven voorgoed veranderen. Alle fotografen hadden de nieuwe Panoramabocht als werkplek gekozen. Het noodlot kan daar wel eens toeslaan, dachten ze. Maar waar Mooij stond, kreeg Williamson een klapband. ,,Al drie maanden van tevoren wist ik dat er op deze plek een ongeluk zou gebeuren'', zegt Mooij. ,,Ik hoefde er dus niet aan te twijfelen waar ik moest gaan staan. Ik ben er zelfs mee naar de psychiater gegaan. Ik was als eerste bij Williamson. Ik heb geprobeerd hem uit het brandende wrak te trekken. Maar de vlammen sloegen te wild om zich heen.''

Aangezien hij zelf op een racefiets ook een ongeluk kreeg en daar na een lang verblijf in het ziekenhuis enkele lichamelijk ongemakken aan overhield, gaat de camera voor professionele doeleinden nu definitief in de tas. De huidige werkomstandigheden voor een sportfotograaf in een sterk vercommercialiseerde wereld dragen ertoe bij dat het afscheid hem niet zwaar valt.

De Nieuwe Tijd brengt met zich mee dat het vak van sportfotograaf ook steeds minder een ambacht wordt. ,,Vroeger moest je scherpstellen en een juiste belichting kiezen. Met die autofocuslenzen en digitale camera's kan iedereen met een beetje gevoel voor compositie het vak uitoefenen.'' Maar de echte vakfotografen kunnen wellicht nog hun voordeel doen met Mooij's credo: ,,Je mooiste foto moet je nog maken.''

't was Mooij, 40 jaar sport in beeld in 1250

foto's, Tirion Sport, € 69,95