Angst voor chaos en onverzekerden

Minister Hoogervorst van Volksgezondheid (VVD) gaat ervan uit dat het nieuwe zorgstelsel op 1 januari 2006 van kracht kan zijn. Maar daarvoor moet hij morgen eerst nog barrières overwinnen in de Eerste Kamer.

Het nieuwe zorgstelsel waarmee iedereen in 2006 te maken krijgt, is nog niet helemaal een voldongen feit. Het parlement heeft weliswaar ingestemd met de Wet op de Zorgverzekering, maar morgen moet de Eerste Kamer nog akkoord gaan met de zogeheten `invoerings- en aanpassingswet'. Die regelt bijvoorbeeld de opheffing van de oude Ziekenfondswet. Senatoren debatteren deze keer in principe alleen over uitvoeringskwesties, maar veel netelige kwesties zijn onder die noemer te scharen.

Te denken valt aan de vrees dat het aantal mensen zonder verzekering in 2006 fors zal toenemen. Minister Hoogervorst (Volksgezondheid, VVD) gelooft niet dat het zo'n vaart zal lopen. Hij benadrukt dat mensen die niet reageren op het aanbod van hun huidige verzekeraar, automatisch bij deze maatschappij verzekerd blijven.

Daarnaast vreest een aantal Eerste-Kamerleden dat mensen met een laag inkomen geneigd zullen zijn om de tegemoetkoming die ze krijgen voor de premie (zorgtoeslag) aan andere zaken te besteden. Zij pleiten ervoor dat gemeenten de ziektekostenpremies op de uitkeringen van bijstandsgerechtigden inhouden. Hoogervorst is daar altijd tegen geweest omdat hij gelooft in de eigen verantwoordelijkheid van burgers. In de tweede voortgangsrapportage Zorgverzekeringswet van vorige week noemt de bewindsman wel de mogelijkheid voor gemeenten om premies van wanbetalers te verrekenen met hun uitkeringen.

Dan is er de vraag van senatoren hoe de privacy van patiënten beschermd kan worden in het nieuwe zorgstelsel. Om concurrentie aan te jagen in de zorg, stelt Hoogervorst, is het noodzakelijk dat verzekeraars over belangrijke medische patiëntengegevens beschikken. Hoe is te voorkomen dat zorgverzekeraars deze gevoelige informatie benutten voor commerciële doelen? Is het mogelijk uit te sluiten dat verzekeraars medische gegevens gaan gebruiken bij het al dan niet verstrekken van levensverzekeringen en aanvullende verzekeringen? Of dat de persoonlijke gegevens over iemands gezondheid `per ongeluk' bij derden belanden? Het departement voert hierover nog uitvoerig overleg met onder meer de zorgverzekeraars en het College bescherming persoonsgegevens (CBP).

De senaatsfracties zullen ook stilstaan bij de groepen voor wie het nieuwe zorgstelsel nadelig uitpakt. De meeste mensen gaan er in inkomen op vooruit, zegt Hoogervorst, maar hij erkent ook dat enkele groepen straks slechter af zijn. ,,En wat als blijkt dat verzekeraars straks hogere premies hanteren dan de 1.106 euro waar de minister vanuit gaat? Dan gaat de zorgtoeslag wel omhoog, maar gaat hij mensen die deze toeslag niet krijgen ook compenseren?'', wil senator Swenker (VVD) morgen weten.

Naar verwachting gaat de Eerste Kamer het debat over de Zorgverzekeringswet nog eens dunnetjes overdoen, want een aantal senatoren vreest dat de wet volgend jaar op een chaos uitloopt. Hoogervorst maakte eerder duidelijk dat hij in dat geval opstapt als verantwoordelijk minister.

Morgen zal de bal vooral in het kamp van de CDA-fractie liggen. Het CDA was de coalitiefractie met de meeste twijfels over de nieuwe wet. Daar zal de oppositie de partij op aanspreken, mocht Hoogervorst in hun ogen onvoldoende concessies doen. Vrijwel niemand verwacht dat nog getornd zal worden aan de invoeringsdatum van 1 januari 2006. Het CDA zal wel kritisch zijn, maar zal de zaak uiteindelijk niet al te hoog op willen spelen. ,,Ik vecht mij liever kapot om op 1 januari een goede wet te krijgen'', liet de CDA-woordvoerster Van Leeuwen eerder weten.

    • Antoinette Reerink