In dubio: een schip kopen of huren?

Iedereen staat wel eens voor de vraag: hoe besteed ik mijn geld? Deze week: koop ik een boot of huur ik af en toe een schip. Maar de keus voor een zeil- of motorboot is niet alleen een kwestie van centen. ,,Een schip vertegenwoordigt ook een stuk immateriële waarde.''

Het wordt steeds drukker op het water. Maar niemend weet precies hoe druk. In 1976 is het laatste grote onderzoek geweest naar het aantal pleziervaartuigen in Nederland. Directeur Trees Zetsema van verhuurbedrijf Waterland in Monnickendam zegt dat er rond het IJsselmeer jaarlijks zo'n 300 zeiljachten worden verhuurd en zo'n 1.500 motorboten, voornamelijk door verhuurbedrijven in Friesland. Dat komen nog eens de `ontelbare' bezitters van een eigen boot bovenop. Matthijs van Baalen van jachtmakelaardij De Valk uit Loosdrecht kent wel de redenen waarom mensen een eigen schip aanschaffen, maar weet ook niet hoeveel schepen er precies rondtoeren. Boten hoeven – met uitzondering van snelle motorboten – niet geregistreerd te worden in Nederland. Een land dat ook nog geen vaarbelasting kent, wat gezien de snel toegenomen drukte op het water opmerkelijk is.

In principe kan men met zijn vaartuig overal terecht. Alleen voor de sloten en vaarten rond De Kaag moet je een vignet hebben en een toeslag betalen als je er wilt varen. Verder worden tol- en sluisgelden geheven in Nederland. Voor schepen die langer zijn dan 15 meter is een vaarbewijs nodig. Geen overbodige luxe. Want bij de brancheorganisatie Hiswa Vereniging kent men ook de verhalen van mensen die met een autowegenkaart met hun boot van het IJsselmeer zijn gehaald.

Er is ook steed meer blauw (politie) op het water om de zaken in goede banen te leiden. Maar heb je als bootbezitter onvoldoende kennis, kunde en ervaring, dan zijn er legio opleidingen te volgen. Of je lost het op door anderen mee te laten varen die wel een vaarbewijs hebben.

Het bezit van een boot is niet goedkoop. De meeste boten worden gekocht voor een prijs tussen de 50.000 en 100.000 euro. ,,Maar'', zegt een eigenaar van een Elizabethan-zeilboot, ,,varen en het opknappen van je boot is voor veel mensen gewoon een hobby. En een hobby mag wel wat kosten. Je kunt in de winter boeken lezen over zeilen, tentoonstellingen bezoeken, nieuwe elektronica aanbrengen op je schip etcetera. Op die manier ben je het hele jaar bezig met zeilen. Een boot vertegenwoordigt daardoor voor een bezitter toch ook een stuk immateriële waarde.'' Trees Zetsema snijdt nog een ander aspect aan. ,,Ik ken mensen die het hele jaar zeilen. Want er schijnt op de wereld altijd wel ergens de zon.''

De vraag of iemand die van watersport houdt dat met zijn eigen boot doet of een schip huurt is voor iedereen anders. Niet alleen afhankelijk van zijn beurs, maar vooral ook van zijn persoonlijke omstandigheden.

Een schip kopen

Je hebt als bezitter van een schip het gemak dat je zelf kunt bepalen wanneer je gaat varen. Je kunt varen en genieten als je zin en tijd hebt. Als je huurt moet je altijd maar afwachten of er met drukke dagen als Hemelvaartsdag of Pinksteren een geschikte boot beschikbaar is.

Op een eigen boot heb je altijd je eigen spullen en eigen inrichting. Met een huurschip kom je doorgaans in andere schepen terecht.

Een eigen schip en het altijd naar je boot kunnen gaan geeft veel mensen een goed gevoel. Voor sommigen is het status. Een eigen boot is als een tweede huis. Een huurjacht is als een vakantiechalet. Jachtmakelaar Van Baalen maakt daarbij wel de restrictie dat mensen vaak zoveel aan hun nieuwe bezit opknappen dat de eigenaar bij een eventuele verkoop meer verwacht dan de markt biedt. ,,We moeten mensen wel eens afremmen'', zegt Van Baalen. ,,Het is anders dan wanneer je een huis verkoopt. Een boot – maar hetzelfde geldt voor auto's – zal niet snel in waarde stijgen.''

Een boot huren

Je hebt voor je boot geen kosten als liggeld, verzekering en onderhoud. Hetgeen aardig in de papieren loopt. Ook hoef je na een storm niet te controleren of al je staglijnen of de apparatuur van het schip nog in orde zijn. Dat doet het verhuurbedrijf voor je.

Je hebt een grote diversiteit in het aanbod van schepen. Die flexibiliteit is een groot voordeel van huurschepen. Met huurschepen kun je variëren in bootgrootte. Ga je met je vrouw en kinderen, of met vrienden of collega's varen dan sta je steeds voor nieuwe keuzes. Je kunt altijd een groter schip huren, desnoods met bemanning.

Je kunt af en toe een boot huren die boven je begroting is als je hem zou moeten kopen. Een avontuurlijke zeiler wil wel eens voelen hoe het is om met een snelle en dure boot als een Duitse Deeler te varen. Zoals een automobilist het `Porsche-gevoel' kan hebben en eens in zo'n extravagante sportwagen zou willen rijden.

    • Marc Serné