Fortis dingt naar de hand van Dexia

Dexia heeft geen gebrek aan vleiers. Het aanzoek dat de Belgisch/Nederlandse bankverzekeraar Fortis de Belgische bank heeft gedaan, is het tweede in slechts negen maanden. De vorige gegadigde was de Italiaanse bank SanPaolo Imi. Fortis lijkt als partner echter niet veel aantrekkelijker. De onderhandelingen met SanPaolo liepen om voor de hand liggende redenen op niets uit, want iedere industriële logica ontbrak. Dexia werd door beleggers zwaar gestraft voor het aangaan van de gesprekken.

De jongste toenaderingspoging – van Fortis – roept meer vragen op. De twee banken hebben weliswaar overlappende activiteiten in België, maar hun gecombineerde marktaandeel zou ergens tussen de 25 en de 40 procent liggen, afhankelijk van de productcategorie. Dat lijkt hoog genoeg om tot problemen met de toezichthouder te leiden. Fortis-topman Jean-Paul Votron heeft al gezegd dat de bank waarschijnlijk één van de Belgische netwerken zou afstoten als het bod slaagt.

Maar zonder dat netwerk is het zeer de vraag welke voordelen een overname met zich mee zou brengen. Fortis doet niet veel aan de financiering van de overheidssector – de andere grote tak van Dexia's activiteiten. En het is moeilijk in te schatten welke voordelen het samenvoegen van de divisies voor private banking en vermogensbeheer zouden opleveren. Fortis heeft daar weinig over gezegd.

Waarom dingt Fortis dan naar Dexia's hand? Het antwoord kan uit twee delen bestaan: een gebrek aan alternatieven, en Belgische politieke overwegingen. Fortis heeft heel Europa afgezocht naar geschikte overnamekandidaten, maar is – afgezien van één aankoop in Turkije – van een koude kermis thuisgekomen.

Dat heeft geleid tot de nodige zorgen. Met een marktwaarde van 30 miljard euro voelt Fortis zich kwetsbaar op een consoliderende Europese markt. Een overeenkomst met Dexia zou meer zekerheid bieden. Samen zijn de banken zo'n 50 miljard euro waard - mogelijk genoeg om eerder als roofdier dan als prooi gezien te worden.

Maar hoe moet Dexia gedwongen worden tot een partnerschap dat weinig toegevoegde waarde vertegenwoordigt en dat het bestuur van de bank niet lijkt te willen? Dit is het punt waar de politiek om de hoek komt kijken. Na het bod van het Franse nutsconcern Suez op het Belgische elektriciteitsbedrijf Electrabel, zouden de Belgische autoriteiten bereidwilliger kunnen zijn om de fusie van de twee grootste banken van het land tot één nationale kampioen toe te staan. Zij zouden zelfs een middel kunnen hebben om Dexia over de streep te trekken: bijna veertig procent van de aandelen van Dexia is in handen van Belgische gemeenten.

Het staat nog te bezien hoe dit verhaal gaat aflopen. Maar het is moeilijk in te zien hoe Fortis met een overtuigend bod kan komen – tenzij de toezichthouder zich welwillend opstelt, of de bank bereid is zijn aandeelhouders te benadelen.