Turkije en EU: ruzie over Armeense genocide

Een Turkse rechtbank heeft een conferentie over de genocide onder Armeniërs, begin vorige eeuw, die vandaag in Istanbul zou beginnen, opgeschort. De conferentie is controversieel in Turkije omdat enkele deelnemers wilden betogen dat er wel degelijk een genocide plaatshad. De Europese Commissie noemde de Turkse maatregel vandaag ,,een nieuwe provocatie''.

De rechtbank gebruikte een controversieel artikel uit het nieuwe Turkse wetboek van strafrecht. Dat stelt dat het verboden is om de `Turkse nationale identiteit' te beledigen. Journalisten en mensenrechtenorganisaties hebben al eerder gewaarschuwd dat dit artikel zo vaag is dat conservatieve openbare aanklagers en rechters het tegen iedereen kunnen gebruiken.

Premier Erdogan heeft al laten weten niet erg gelukkig te zijn met het vonnis, dat minder dan twee weken voor het begin van de onderhandelingen met Turkije over lidmaatschap van de Europese Unie komt. Zeker valt niet uit te sluiten dat tegenstanders van het Turkse lidmaatschap, die zeker te vinden zijn in kringen van openbare aanklagers en rechters, deze zaak mede willen gebruiken om een nieuw obstakel te plaatsen op de Turkse weg naar Brussel.

De conferentie, die door een aantal vooraanstaande Turkse universiteiten werd georganiseerd, is niet het enige teken dat de Armeense kwestie nog steeds erg controversieel is in Turkije. De befaamde Turkse schrijver Orhan Pamuk krijgt een proces omdat hij gesteld heeft dat er een genocide plaatshad. De Turks-Armeense journalist Dink wordt vervolgd omdat hij Armeniërs opriep ,,afstand te nemen'' van de Turkse component in hun bloed. De conferentie zou eerder al in mei plaatshebben maar ging toen niet door nadat de Turkse minister van Justitie Çiçek de organisatoren van ,,verraad'' had beticht.

Een woordvoerder van de Europese Commissie noemde het besluit van de Turkse autoriteiten vanmorgen een ,,nieuwe provocatie''. Juist deze week kwamen de ambassadeurs van de huidige 25 lidstaten tot de conclusie dat er geen obstakels meer waren om het overleg met Turkije over het lidmaatschap daadwerkelijk te beginnen. Dat was nadat er een bevredigende tekst was afgesproken over hoe moet worden omgegaan met de kwestie Cyprus.

Voor de Europese Unie is van belang dat Turkije de komende tijd voldoet aan de zogeheten Kopenhagen-criteria waarin staat dat landen onder andere mensenrechten en democratie moeten respecteren.