Online videotheek bij publieke omroep

Het Journaal gemist? Geen nood. Het staat op de site Uitzendinggemist.nl, de online videotheek van de publieke omroep. Nu nog alleen op de pc, maar binnenkort ook gewoon op televisie.

De Passievrucht, Cloaca, Zus en Zo. De publieke omroepen zenden deze maand negen recente Nederlandse speelfilms uit. Morgen zendt BNN Phileine zegt sorry van Robert Jan Westdijk en Ronald Giphart uit. Volgende week brengt de VPRO Iles Flottantes van regisseur Nanouk Leopold op het scherm. De serie films vormt de opmaat tot het Nederlands Filmfestival dat op 28 september begint. De Publieke Omroep is hoofdsponsor van het festival. Bovendien zijn omroepen vaak medefinancier van Nederlandse films.

Voor iedereen, in binnen- en buitenland, die de films niet kan zien of de eerder uitgezonden films heeft gemist doet de publieke omroep iets bijzonders. De films komen ook op internet. Via www.uitzendinggemist.nl blijven ze tot zeven dagen na uitzending beschikbaar. Nog niet eerder waren op de website van de omroepen speelfilms te zien. De producenten van de films hebben toestemming gegeven voor herhalingen op het web.

Voor de ware bioscoopfan is het bekijken van een film op een pc-scherm vast een gruwel, maar veel kijkers trekken zich daar weinig van aan. De site uitzendinggemist.nl is razend populair. Niet alleen voor speelfilms, maar ook voor de laatste edities van het NOS Journaal en Man bijt hond. Het gebruik van de site vertienvoudigde in één jaar: van 270.000 opgevraagde uitzendingen per maand in de zomer van 2004 naar een kleine 2,5 miljoen de afgelopen zomer. De site trekt 30.000 bezoekers per dag.

,,Online televisiekijken neemt fors toe'', zegt Michel Mol, internetcoördinator van de Publieke Omroep. ,,Kijkers willen zelf controle over wat ze wanneer zien. Uitzendinggemist.nl is de online videotheek van de publieke omroep. Iedereen kan gratis allerlei uitzendingen bekijken.''

Mol zegt met opzet `allerlei' en niet `alle', want de omroepen mogen niet elk programma herhalen op internet. Met name buitenlandse films en dramaseries ontbreken in de collectie van nu 12.000 verschillende uitzendingen. Veel producenten willen niet dat hun programma's online komen, omdat ze bang zijn voor illegaal kopiëren. Uitzendinggemist.nl regelt de `internet-uitzendrechten' voor Nederlandse programma's met organisaties als Buma-Stemra.

Volgens Mol is de Publieke Omroep behoorlijk ver met zijn online videotheek. Hij noemt het een voorbeeld van een geslaagde samenwerking in Hilversum. ,,Het kostte wat moeite om alle omroepen op één lijn te krijgen, maar inmiddels is iedereen doordrongen van de noodzaak om gezamenlijk de technische zaken te regelen, samen op een startpagina te staan en op dezelfde wijze het beeldmateriaal aan te bieden.''

Mol beschikt voor de digitale activiteiten van de Publieke Omroep – met onder meer uitzendinggemist.nl – over een budget van 16,5 miljoen euro per jaar. Hij verwacht geen nadelige gevolgen van de mediaplannen van staatssecretaris Van der Laan (Cultuur, D66). ,,Het geld voor digitale projecten is toegekend aan het bestuur van de Publieke Omroep om samenwerking tussen individuele omroepen te stimuleren.''

Uitzendinggemist.nl heeft in Nederland alleen concurrentie te duchten van Talpa. De nieuwe zender herhaalt vrijwel alle uitzendingen op www.talpa.tv. ,,Goed voorbeeld doet goed volgen'', zegt Mol. RTL en SBS tonen hun programma's nauwelijks op het web. De omroepen zenden veel buitenlandse producties uit die ze niet op internet mogen tonen. De Britse omroep BBC begint in oktober een variant op Uitzendinggemist.nl. Met een Integrated Media Player kunnen Britse kijkers diverse tv- en radioprogramma's bekijken en beluisteren tot zeven dagen na uitzending (www.bbc.co.uk/imp).

Uitzendinggemist.nl is nog niet perfect. Het kan een paar uur duren voordat een actueel programma beschikbaar is. Om half negen het Acht Uur Journaal kijken is niet mogelijk. Nog niet, zegt Mol, want volgend jaar zomer moeten alle programma's ook direct online komen.

Een ander nadeel: nu zijn alleen nog complete uitzendingen te raadplegen. De Publieke Omroep onderzoekt de mogelijk om fragmenten van programma's op te vragen. Mol: ,,Ik wil graag een `Send to a friend'-optie. Mensen moeten elkaar een berichtje kunnen sturen met een link: kijk eens naar wat Balkenende hier zegt in Buitenhof.'' Zo praten mensen ook over tv, aldus Mol.

Een ander nadeel van tv op het web is de kwaliteit van de beelden. Veel mensen kijken liever naar een groot tv-scherm dan naar een schokkerige computermonitor. Dit najaar moet dat probleem zijn verholpen, zegt Michel Mol. De Publieke Omroep gaat samenwerken met aanbieders van digitale televisie, zoals kabelbedrijven UPC en Casema en de telecombedrijven KPN en Versatel. Uitzendinggemist.nl moet beschikbaar komen voor mensen met een digitaal televisieabonnement. Via de settopbox krijgen consumenten een pakket met themakanalen van de Publieke Omroep, zoals HollandDoc en Journaal 24 én Uitzendinggemist.nl. De online videotheek komt dan beschikbaar onder een knop van de afstandsbediening van de tv. Mol: ,,Als straks heel Nederland daar net zo simpel bij kan als bij gewone kanalen, verwacht ik dat het bezoek aan uitzendinggemist.nl met een factor duizend stijgt.''

Meer bezoek vereist snellere verbindingen. En dat is duur. Mol sluit nu overeenkomsten met de aanbieders van digitale tv. De bedrijven nemen de distributie en de vergoedingen voor rechten van Uitzendinggemist.nl over voor hun klanten. Concreet: de bestanden komen op hun servers. De aanbieders van digitale televisie krijgen echter geen zeggenschap over de inhoud van het programma-aanbod, zegt Mol. ,,De kabelbedrijven en telecomaanbieders willen graag bepalen wat wel en niet op tv komt. Bijvoorbeeld alleen voetbal en nieuws. Maar dat willen wij niet. Het is óók de missie van de Publieke Omroep om kleinere doelgroepen te bedienen. Wij leveren alles of niks.''

    • Jan Benjamin