Mooi slank is ongezond en onuitstaanbaar in Buenos Aires

Eigenlijk zou het negenjarige opdondertje Jimena gewoon een dag of drie moeten worden opgesloten in het kelderhok met een dampend bord vissenkoppen en broccoli. Af en toe worden er dan wat actiefoto's van leeftijdgenoten uit Soedan onder de deur doorgeschoven. Dat zou het verwende wicht wel doen bijdraaien!

Maar het geven van dergelijke oorvijgen is in het kindergekke Argentinië zeker voor een vreemde niet ongevaarlijk. En dus, als dochterlief vraagt of Jimena alsjeblieft nog één keer een dagje mag logeren, serveren we de enige maaltijd die Argentijnse kinderen doorgaans zonder al te veel mopperen wegkauwen: milanesas (schnitzels) met patat. Maar groot is de verbazing als het meisje na een half uurtje toch slechts een fractie van haar bordje heeft leeggegeten. Ze kan het ook niet helpen. ,,Het is het verkeerde merk frieten'', legt ze uit.

Misschien is het vlees gewoon te lekker en zijn de ijswinkels te talrijk. Dat het daardoor komt. Maar in elk geval voor de Argentijnse kinderen uit de wat rijkere milieus geldt dat ze knap beroerd eten. Veel jongeren zien hooguit groenten van dichtbij als ze de cavia voeren. Daardoor doet zich de merkwaardige situatie voor dat in Argentinië de ene helft van de kinderen niet goed eet omdat ze in grote armoede leven en de andere helft omdat ze kokhalzen van een verantwoorde maaltijd.

Eetstoornissen zijn in Argentinië een veel voorkomende kwaal. In een deze maand in Athene gepresenteerd Argentijns onderzoek over suikerziekte blijkt dat zelfs veel jonge diabetici raar eten. Een op de vier Argentijnse suikerziektepatiënten bezondigt zich aan dingen als het kunstmatig opwekken van braken na het eten, gebruikt overmatig laxeermiddelen of doet excessief veel aan sport om af te vallen. Veel kinderen met suikerziekte aarzelen niet hun gezondheid verder te schaden en dienen zichzelf stiekem minder insuline toe dan zou moeten in de hoop zo niet in gewicht toe te nemen.

De Argentijnse kinderen hebben het van geen vreemde. Ook de ouders zijn bovenmatig geïnteresseerd in een zo slank mogelijk figuur. Argentinië heeft het hoogste percentage sportverslaafden van Latijns-Amerika. Eenderde van de Argentijnse vrouwen tussen de achttien en vijfendertig jaar bezoekt minimaal drie keer per week een sportschool. In sommige winkelbuurten van Buenos Aires zie je dan ook meer slankheidsinstituten en sportscholen dan slagers en groenteboeren.

In het krachthonk boven de paardenstallen in mijn woonwijk zit een jonge hoogzwangere vrouw die hier lijkt te wonen. Ze staat op knappen maar dat belet haar niet om met de trainingsbroek gespannen om haar bolle buik eindeloos gewichten te verplaatsen. Hier staat ook de moeder van Jimena haar kinderfiguurtje te koesteren. Iedere ochtend en avond neemt ze deel aan de aerobicsklas en springt ze verbeten heen en weer voor de grote spiegel. De rest van de dag jogt ze door de wijk, achtervolgd door haar personal trainer die haar vanaf zijn fiets verder opjut.

Het fanatisme om slank te blijven en de wijdverspreide gewoonte om desnoods chirurgisch het figuur een handje te helpen, heeft vooralsnog niet het gewenste resultaat opgeleverd. Uit gegevens van de Argentijnse organisatie die strijdt tegen de eetstoornissen boulimia en anorexia nervosa blijkt dat negen op de tien Argentijnse vrouwen ontevreden zijn over het eigen lichaam. Bij de stichting is het heel gewoon dat moeder en dochter samen op het spreekuur komen om te praten over hun eetstoornissen.

De situatie is zo zorgwekkend dat de overheid van de provincie Buenos Aires (met 13 miljoen inwoners de grootste provincie van het land) besloten heeft tot de invoering van wetgeving die voor zover bekend nergens anders ter wereld voorkomt: vanaf deze maand zijn fabrikanten en kledingwinkels verplicht om kleren in alle mogelijk voorkomende maten voorradig te hebben.

Houders van boetiekjes die alleen nog maar strakke heupbroeken verkopen of jurkjes die alleen de dunste vrouwen passen, kunnen sinds 1 september beboet worden. De winkels van recidivisten worden gesloten. Zo moet in elk geval worden voorkomen dat Argentijnse meisjes geforceerd brakend boven de toiletpot hangen omdat ze nu eenmaal geen passende hippe kleren kunnen kopen.