`De Binck' is heel bedrijvig

Bedrijventerrein Binckhorst is een `schemerzone' van Den Haag. De gemeente moet kiezen: de charme van `De Binck' bewaren of overnieuw beginnen.

Het bedrijventerrein als woonwijk. Het bedrijventerrein als tentoonstellingsruimte. Het bedrijventerrein als asfaltcentrale. Als autoshowroom, als pretpark, als werkplaats. En zelfs als begraafplaats. Op het Haagse bedrijventerrein Binckhorst wordt het leven in zijn volle breedte geleefd.

Op de stickers die van tevoren waren uitgedeeld stond als motto: `Binckhorst, het best bewaarde geheim van Den Haag'. Het Haagse kunstcentrum Stroom wil met een eendaagse manifestatie vorig weekend, en een tentoonstelling met symposium volgende maand, de Hagenaars en andere geïnteresseerden een frisse blik bieden op een van de oudste bedrijventerreinen van Nederland. Al in 1904 maakte Berlage plannen voor dit gebied, dat weliswaar centraal ligt, langs de Utrechtse Baan vlak bij station Hollands Spoor, maar toch tamelijk afgesloten is van de stad. Aanleiding voor de manifestatie zijn de plannen van Den Haag om `De Binck' te herstructureren: het moet beter op de A4 en de A13 aansluiten, er moet nieuwe, liefst creatieve bedrijvigheid komen en er moeten vierduizend woningen verrijzen. Van de asfaltcentrale zal de stad niet zo makkelijk afkomen, van de gigantische roestige installatie van autoshredder Pametex evenmin: de omliggende gemeenten hebben al voor de eer bedankt.

Het is een onwennig gezicht: honderden mensen die op een zaterdagmiddag zichtbaar voor hun plezier over een bedrijventerrein dwalen. Uit in eigen stad: de oproepen in de huis- aan huisbladen hebben duidelijk de belangstelling geprikkeld. De bezoekers maken een fietstocht onder begeleiding van een kunstenaar, of een voettocht onder begeleiding van een `bosjeswachter' langs de bosjes van het terrein die als `kruipruimte' tussen de gebouwen onderdak bieden aan zwervers, kippen en afgedankte Hartman-tuinstoelen. Ze maken een rit in het pretparktreintje de BinckXpress of laten zich rondleiden over het terrein van de gasfabriek die tot 1967 stadsgas uit cokes produceerde. Op een hoek van de Binckhorstlaan, vlak bij een lange rij autoshowrooms, staat een `architect' in driedelig krijtstreep de volgende groep op te wachten. Met uitgestreken smoel steekt hij een gloedvol betoog af over de `totale vernieuwing van de architectuur' van de Binckhorst door middel van `ééndimensionaal bouwen', ,,een directe vertaling van het denken van de gemeente''.

Een onderdeel van de manifestatie dat langer zal beklijven is het tijdschrift, met daarin de nieuwe plannen, een historische terugblik en portretten door freelance journalist Tijs van den Boomen van de mensen van de Binck: de eigenaren van de snackbars (`warm vlees van Kees'), de autosloper, de krakers, de bewoners en ondernemers, de Nigeriaanse dominee die in een kelder van een autoshowroom een van de liefst zes christelijke kerken runt die zich in de tussenruimtes van het bedrijventerrein hebben genesteld. Wekenlang heeft hij hier rondgezworven. ,,Ik hou van plekken als deze, waar je nog straten zonder naam vindt en waar je soms niet weet wat de voor- en de achterkant van de panden en de kavels is. Een stad kan niet zonder schemerzones.''

Moet de gemeente bij De Binck vernieuwen door alles nieuw te maken? Of moeten ze juist voortborduren op dat wat er al is? In een van de grote hallen van de voormalige Caballero-fabriek, op steenworp afstand van de asfaltcentrale, geven bewoners en andere betrokkenen in gefilmde interviews hun mening. De mensen op de films lopen er zelf ook rond, zoals de Italiaan Urbano Bruti, eigenaar van Jero Papierwaren, die met vrouw, kinderen en hond is komen kijken. Hij houdt van dit ,,ouderwets hoekje'' van de stad, waar hij vroeger tijdens de pauze tussen de volkstuinen liep: ,,Persoonlijk denk ik, als het zo zou kunnen blijven, dat heeft misschien ook zijn charme.'' Op een van de films zegt stedenbouwkundige Rients Dijkstra juist dat ,,de stad een plan moet maken als een ideaalbeeld. Je moet je niet door de huidige situatie laten belemmeren.'' Van den Boomen denkt daar anders over: ,,Er is in Nederland al zo veel keurige tekentafelfantasie. Helemaal overnieuw beginnen doe je maar in de polder.''

Het tijdschrift Binck is gratis te bestellen bij Stroom, info@stroom.nl, tel 070 365 8985. Tentoonstelling en symposium van 13 okt. t/m 6 nov., www.stroom.nl

    • Tracy Metz