VVD durft toch niet autorijder te laten betalen

De VVD-top keerde zich gisteren bij monde van de fractieleider onverwacht tegen de invoering van kilometerheffing. Vlak voor de verkiezingen is het prijskaartje te hoog.

Met de vernietigende woorden ,,niet beslisrijp'' en ,,niet realistisch'' verwees het VVD-Kamerlid Hofstra in januari 2002 de plannen voor kilometerheffing van minister Netelenbos (Verkeer, PvdA) naar de prullenbak. De minister wilde daar in 2004 mee beginnen, maar Hofstra en zijn liberale fractie vertrouwden de financiële onderbouwing niet. Zij meenden dat er zeker nog acht jaar nodig was om de heffing, bedoeld om files tegen te gaan, landelijk te kunnen inzetten. Voor de VVD zou 2010 het jaar van de waarheid worden.

De geschiedenis herhaalt zich, maar Hofstra mag zich er deze keer niet mee bemoeien. Het liberale oordeel komt nu van Van Aartsen (,,ik ben de fractieleider en zet de lijn uit'') en minister Zalm (Financiën). Zij geven een vernietigend oordeel over de plannen voor `beprijzing' of rekeningrijden van minister Peijs (Verkeer, CDA). Science fiction is de kwalificatie die beide VVD-voormannen tijdens verschillende bijeenkomsten hebben gebruikt. Het systeem is volgens hen zo duur dat invoering nooit haalbaar is. Het plan zou eenmalig tussen de twee en vier miljard euro kosten, terwijl daarnaast de jaarlijkse exploitatie op 1 miljard euro zou komen. Die bedragen zijn berekend door een adviescommissie onder voorzitterschap van oud-ANWB-voorzitter Nouwen.

In de afgelopen weken was dit onderdeel van het advies voor het kabinet al voldoende reden om geen planning af te spreken voor de invoering van het rekeningrijden. Minister Peijs kreeg alleen ruimte voor een soort tolheffing – ook wel versnellingsprijs genoemd – ,,voor notoire knelpunten'' zoals de A10. Monter liet Peijs twee weken geleden weten daarmee ,,voortvarend aan de slag te gaan''.

Dat wordt nog een hele klus, nu Van Aartsen aan het begin van de algemene beschouwingen zonder omwegen liet weten dat ook tolheffing niet door hem zal worden geaccepteerd. ,,Auto`s zijn er en zullen er altijd blijven, omdat ze nu eenmaal nodig zijn'', aldus de VVD-leider. Hij wilde niet ingaan op vragen over zijn overwegingen, maar de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen spelen volgens ingewijden een grote rol. Van Aartsen wil niet op pad met de moeilijke boodschap dat de burgers voor autorijden twee keer zouden moeten betalen: vier miljard uit de belastingen voor de invoering van een rekeningsysteem en daarna nog eens per gereden kilometer. ,,De minister van verkeer moet meer wegen aanleggen en het openbaar vervoer verbeteren'', vindt Van Aartsen.

Intussen zit de parlementariër Hofstra in een moeilijk parket. Hij zette vorig jaar enthousiast zijn handtekening onder een motie waarin het kabinet wordt gevraagd om nog in deze kabinetsperiode te beginnen met de kilometerheffing. Minister Peijs maande nog tot kalmte, maar Hofstra had plotseling haast. Kamerleden verweten Van Aartsen als fractieleider van de VVD gisteren dat zijn opstelling neerkomt op woordbreuk. De geloofwaardigheid van de VVD is in het geding, hield fractieleider Rouvoet (ChristenUnie) hem voor. Van Aartsen ging er niet op in: ,,Dit is onze afweging''.

Of de handtekening van Hofstra nog iets waard is, zal blijken wanneer de verkeersspecialisten in de Tweede Kamer overgaan tot behandeling van de Mobiliteitsnota.

    • Harm van den Berg