Verbruggen kan er met zijn verstand niet bij

De internationale wielerunie UCI kiest morgen een opvolger voor de Nederlandse bestuursvoorzitter Hein Verbruggen. De talloze conflicten tussen bestuurders en organisaties hebben de verhoudingen grondig verpest. ,,Het gaat maar door. Ongelofelijk'', zegt de vertrekkende Verbruggen.

Terwijl de wielrenners zich concentreren op de wereldkampioenschappen, zijn de bestuurders van de internationale wielerunie UCI hun eigen strijd aan het voeren. In het centrum van de macht staat de Nederlandse voorzitter Hein Verbruggen die morgen na veertien jaar opstapt. De verschillende confrontaties leidden er deze week zelfs toe dat het UCI-bestuur afwezig was bij de opening van de WK in Madrid.

,,Ik kan er soms ook niet met mijn verstand bij. Het gaat maar door. Ongelofelijk'', aldus een zuchtende Verbruggen vanuit Zwitserland, waar gisteren de zoveelste rechtszaak werd gevoerd. De rasbestuurder klonk vermoeid en afgemeten. De 64-jarige Verbruggen, tevens lid van het Internationaal Olympisch Comité, had zich een ander wielerafscheid voorgesteld. Wie had ooit verwacht dat hij door de interne strijd een deel van de wereldkampioenschappen, door de UCI georganiseerd, zou moeten missen?

De oorzaak van zijn afwezigheid is tekenend voor de vergiftigde sfeer binnen de wielerunie. Alles draait om de macht. Eén van de kandidaten voor de voorzittershamer is de Spanjaard Gregorio Moreno, en net als bij de Maleisiër Darshan Singh moet Verbruggen er niet aan denken dat hij de hoogste positie binnen de UCI zou bekleden. ,,Volstrekt ongeschikt'', noemde hij beiden eerder. Zelfs zo ongeschikt dat hij zich deze zomer zelf voor een vierde termijn kandidaat stelde, mocht de door Verbruggen gesteunde Ier Pat McQuaid vóór het UCI-congres van morgen onder de tram komen.

Koren op de molen van de Spaanse wielerbond, die de partijdigheid van Verbruggen verfoeit. Gisteren trachtte deze bond, tevergeefs, via de Zwitserse rechter een onafhankelijke voorzitter van het congres aan te wijzen. ,,Door dit soort manoeuvres weten we een paar dagen voor het congres niet eens of de verkiezing van de voorzitter wel doorgaat'', zei Verbruggen voorafgaand aan de rechtszaak. Sterker nog: na de uitverkiezing vrijdag van de nieuwe voorzitter beslist de Spaanse bond of zij alsnog in hoger beroep gaat, zo stelde secretaris Eugenio Bermudez gisteren dreigend.

De actie van de Spanjaarden zorgde bij de UCI-bestuurders voor zoveel irritatie dat zij een geplande vergadering in Madrid afbliezen, naar het Zwitserse hoofdkantoor vlogen en de openingsceremonie aan zich voorbij lieten gaan.

Maar niet alle UCI-bestuurders volgden Verbruggen. De Duitse Sylvia Schenk is inmiddels dusdanig gebrouilleerd met de top van de wielerunie dat zij in Madrid bleef. ,,Die mevrouw Schenk heeft inmiddels alle procedures die zij heeft ingezet verloren. Zij speelt echt geen enkele rol meer'', verklaarde Verbruggen verbitterd over zijn collega.

De Duitse, verantwoordelijk voor het veldrijden, diende eerder drie klachten in tegen de Nederlandse voorzitter bij de ethische commissie van de UCI, maar zij trok telkens aan het kortste eind. Inmiddels is de juriste Schenk door de UCI, waarvan zij nog steeds bestuurder is, wegens smaad voor de rechter gedaagd. Net als de Spaanse bond vindt ook Schenk Verbruggens partijdigheid ongepast.

Gaat het dan alleen om achterhoedegevechten tussen al of niet gefrustreerde bestuurders? Nee, want naast de talloze conflicten om het pluche worden er ook gevechten gevoerd die wel degelijk de fundamenten van de wielersport raken. Van groot belang is bijvoorbeeld de strijd die Verbruggen voert met de organisatoren van onder meer de drie grote etappekoersen (de Franse Tour, de Italiaanse Giro en de Spaanse Vuelta) die niets zien in `zijn' ProTour.

In die ProTour-competitie zijn, dit seizoen voor het eerst, de belangrijkste wedstrijden en ploegen samengebracht: de bundeling moet niet alleen leiden tot één winnaar aan het eind van het seizoen, maar ook tot een gezamenlijke marketing. De grote rondes hebben dit jaar nog ingestemd met de ProTour, maar voor komend seizoen bedanken zij voor de eer: de grote ploegen komen toch wel naar de Tour de France, dus waarom zouden zij zich de wet laten voorschrijven door de UCI?

Ook Verbruggen weet dat met die organisaties niet valt te spotten. De ASO bijvoorbeeld, organisator van de Tour en ook onder meer Parijs-Roubaix, verwerft jaarlijks op eigen kracht 85 miljoen euro aan televisierechten en dat bedrag is een veelvoud van wat alle andere wedstrijden samen opleveren. En ook niet onbelangrijk: de ASO is eigenaar van l'Equipe en dat voelt Verbruggen bijna dagelijks.

Twee dagen geleden nog bracht de Franse sportkrant het nieuws van een grote corruptie-affaire binnen de UCI, waardoor dit voorjaar de uitverkiezing van de Afrikaanse voorzitter zou zijn beïnvloed. Pikant genoeg speelt die nieuwe, Egyptische voorzitter ook weer een belangrijke rol bij de verkiezing van morgen.

Het was niet het enige bericht uit l'Equipe dat de UCI raakte. Nauwelijks een maand geleden onthulde de krant dat zes jaar oude urinestalen van Lance Armstrong, zevenvoudig Tourwinnaar en bondgenoot van Verbruggen, epo bevatten. ,,Daar is dus een test gedaan, zonder toestemming van de renner en zonder de gebruikelijke procedures. De Fransen bieden nu de mogelijkheid aan tot een contra-expertise, maar het gaat om urine uit dezelfde buis. Denkt u werkelijk dat Lance daar in trapt'', zegt Verbruggen met ingehouden woede. Hij reageert daarmee op het aanbod van een Franse topambtenaar, gisteren in deze krant, om een contra-expertise uit te voeren op de urine.

Gisteravond is Verbruggen in Madrid aangekomen, maar het is de vraag of hij kan genieten van een van de belangrijkste wielerwedstrijden van het jaar. ,,De UCI mag die zaak gisteren dan gewonnen hebben, blij zullen ze niet zijn'', zegt Egon van Kessel, de Nederlandse bondscoach bij de mannen in Madrid. ,,Er zijn alleen maar verliezers, zei iemand van de UCI zojuist tegen mij. En dat is natuurlijk zo.''

,,De UCI heeft de laatste jaren veel bereikt. Kijk bijvoorbeeld naar het klassement van de Tour de France en je ziet dat de wielersport veel internationaler is geworden. Dankzij de UCI'', zegt Van Kessel, ,,maar waar hebben we het nu allemaal over? Dit is gewoon slecht, maar het wielrennen gaat door. De ploegen komen toch wel naar die grote rondes.''

    • Erik van der Walle