Onderwijs gaat mank aan zelfbedrog

Misschien kan ik Maarten Doorman (Opinie & Debat, 17 september) geruststellen. Natuurlijk vind ik, net als hij, dat de ongeletterdheid in het onderwijs met kracht bestreden moet worden, dat ,,een aantal boeken, kunstwerken en inzichten uit het verleden er werkelijk toe doet'' en dat de leerling dus niet zelf mag uitmaken wat hij wel of niet wenst te lezen. Het probleem is alleen dat je dat in de huidige omstandigheden niet zomaar klaarspeelt.

Dat was de kern van mijn betoog. Met de door Doorman veronderstelde `jaren '70-reflex' heeft mijn opstelling niets te maken, wel met 33 jaar ervaring in het onderwijs.

Het verplicht stellen van een lijst meesterwerken heeft geen zin als de leerlingen vervolgens, gedekt door de didactische ideologie van `het studiehuis', aan hun lot worden overgelaten, constateren dat ze niets begrijpen van al die boeken en lezen dus `saai' vinden, als er geen competente en bevlogen docenten en al evenmin behoorlijke boeken zijn die dat lezen kunnen begeleiden, als de gecultiveerde burger in geen enkele onderwijsdoelstelling meer is aan te treffen en scholen alles wat met cultuur te maken heeft dus onbelangrijk vinden (want voor geen enkele vervolgopleiding noodzakelijk).

Zo'n leesverplichting heeft net zo weinig zin als een doorgewinterde hiphopfan de Matthäus Passion of de Sacre du Printemps voor te schotelen, zomaar, plompverloren, en hem vervolgens te vragen daar een degelijk, persoonlijk getint werkstuk over te schrijven. Dat is vragen om het (zelf)bedrog dat in het Nederlandse onderwijs, ook aan de universiteiten, momenteel op grote schaal plaatsvindt.

Er is dus inderdaad een samenhangende langetermijnvisie nodig op het hele onderwijs. Die ontbreekt bij de minister en staatssecretaris evenzeer als bij de politieke partijen, die denken dat onderwijsbeleid hetzelfde is als het lostroggelen van meer geld voor achterstandsscholen of voor docenten (hoe noodzakelijk beide ook zijn.)

Minister Van der Hoeven van Oanderwijs kirt dat het ,,verdraaid aantrekkelijk'' is om in het onderwijs te werken – intussen bestrijdt ze het lerarentekort door de kwalificatiedrempel tot het leraarschap nog verder te verlagen, zodat er straks helemaal geen behoorlijk opgeleide docenten meer rondlopen.

    • Cyrille Offermans