Grote zorgen over kloof arm en rijk in China

De Chinese overheid heeft alarm geslagen over de grote kloof tussen arm en rijk in het land. Gevreesd wordt voor groeiende sociale onrust en instabiliteit.

Dat staat deze week in het Blad voor Studie, een uitgave van de communistische partijschool. Volgens onderzoek van het ministerie van Arbeid en Sociale Zaken dat in het blad wordt aangehaald, is er sprake van alarmfase `twee', van de `gele' categorie. ,,Tenzij er effectieve maatregelen worden genomen, kan de kloof zich binnen vijf jaar zodanig ontwikkelen dat we in de (meest ernstige) alarmfase van het `rode licht' belanden'', aldus het onderzoeksrapport.

Volgens een eerder deze maand verschenen rapport van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) bedroeg de Chinese groei de laatste twintig jaar weliswaar gemiddeld 9,5 procent, maar was die groei zeer ongelijk verdeeld. De rijkste 20 procent van de Chinezen verdient 50 procent van het totaal van alle inkomens, terwijl de armste 20 procent de beschikking heeft over nog geen 5 procent.

Econoom en regeringsadviseur Wu Jinglian wijt de ongelijke groei in het Blad voor Studie vooral aan ,,ongelijke kansen'', en daarmee legt hij de vinger op de zere plek. Niet zozeer de inkomensongelijkheid als wel de ongelijke maatschappelijke toegang leidt bij steeds meer buitengesloten Chinezen tot opstandigheid. Zij hebben niet alleen minder toegang tot onderwijs en medische zorg, maar ook hun economische kansen zijn beperkt.

Volgens het blad zijn de nieuwe rijken niet alleen mensen die dat zijn geworden op basis van hun talent en ijver, maar ook door frauduleuze samenwerking met overheidsambtenaren.

In het artikel wordt geen verband gelegd tussen de ongelijke kansen in China en het bestaande eenpartijstelsel met een machtsmonopolie voor de communistische partij. Volgens de tweede man van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse zaken, Robert Zoellick, is dat eenpartijstelsel in China ,,eenvoudig onhoudbaar.'' In een toespraak in Washington zei hij gisteren dat China ,,een politieke transitie nodig heeft om de overheid verantwoordelijk en aansprakelijk te maken jegens de bevolking.''

Juist democratisering is in China een heikel punt. De Chinese premier Wen Jiabao kwam eerder deze maand na afloop van een top tussen de Europese Unie en China wel met de opvallende mededeling dat ,,China door zal gaan met zijn ontwikkeling van een democratisch beleid (...) inclusief directe verkiezingen.''