De kippen lijden aan onomkeerbare stress

Het Nederlandse pluimvee mag over twee maanden weer naar buiten. Te laat, betogen biologische kippenhouders. ,,De situatie is onhoudbaar.''

De biologische pluimveehouders vinden het op zichzelf goed nieuws dat minister Veerman (LNV, CDA) de zogenoemde ophokplicht voor alle commercieel gehouden pluimvee eind november weer wil afschaffen. Dat is wellicht mogelijk, aldus Veerman, omdat over twee maanden de vogeltrek grotendeels voorbij is en de kans op besmetting met vogelgriep daardoor kleiner is. Maar twee maanden wachten is veel te lang, zeggen de biologische pluimveehouders.

,,De situatie begint onhoudbaar te worden'', zegt Wim Vredevoogd, biologisch-dynamisch kippenhouder uit de Achterhoek. Hij kwam gisteren naar het Paleis van Justitie in Den Haag om samen met onder meer Wakker Dier, de Dierenbescherming en Milieudefensie de rechtbank in kort geding ertoe te bewegen de ophokplicht te verbieden.

De 4.000 kippen op het biologisch-dynamische bedrijf van Vredevoogd leven in ,,enorme onrust'' sinds zij niet meer naar buiten mogen. Een week geleden is bovendien het cloaca-pikken begonnen. ,,Het is begonnen uit verveling en nu is het een verslaving'', zegt de boer. ,,Het is een stress die onomkeerbaar is geworden. De kippen kijken wie van de hennen een ei legt en nemen vervolgens een lekker hapje, ook al is het dan van een van hun zusjes. Er ontstaat een wond die vervolgens tot infecties leidt en uiteindelijk tot uitval.''

De pluimveehouder had gisteren als bewijs een doos bebloede eieren meegenomen naar de rechtbank, diezelfde ochtend geraapt op zijn bedrijf, dat enkele jaren geleden nog door milieuorganisaties is uitgeroepen tot het diervriendelijkste pluimveebedrijf van Nederland. ,,Het is altijd goed gegaan. Tot aan de ophokplicht'', zegt Vredevoogd, die sinds ongeveer tien jaar op biologisch-dynamische wijze kippen houdt.

De biologische boeren en de dierenwelzijnsorganisaties vinden dat minister Veerman een ,,overhaast'' besluit tot ophokken heeft genomen, zo betoogden zij gisteren. De minister is ,,veel te hard van stapel gelopen'' in zijn wens het risico van vogelpest te verkleinen. De organisaties trekken de effectiviteit van de ,,disproportionele'' maatregel in twijfel, omdat het risico op besmetting via trekvogels uiterst klein is, aldus de organisaties. Betere maatregelen worden niet genomen, zoals reizigers controleren uit landen waar de vogelgriep heerst. ,,De ophokplicht lijkt wel een ritueel offer om de goden gunstig te stemmen'', zegt Vredevoogd.

De dierenwelzijnsorganisaties vinden dat met de ophokplicht vooral de bio-industrie wordt beschermd en dat de ,,belangenafweging volkomen verkeerd is uitgevallen'', aldus hun raadsman, vooral als je ziet hoe groot het leed is dat nu onder de biologische kippen wordt aangericht, en ook gezien het feit dat andere Europese landen een ophokplicht overdreven vinden. De vraag is echter of het besluit van de minister ook ,,onrechtmatig'' genoemd kan worden, zoals de organisaties vinden. Veerman heeft zich laten adviseren door een groep deskundigen en ook de Tweede Kamer heeft zich er niet tegen verzet. Bovendien heeft de minister, juist om welzijnsproblemen te voorkomen, de mogelijkheid geboden om een overkapte uitloop te bouwen. ,,Die hoeft niet duur te zijn'', aldus de landsadvocaat.

Anderzijds, stellen de organisaties, neemt Veerman maatregelen die ertoe leiden dat de boeren niet meer aan de Europese dierenwelzijnsregels voldoen, bijvoorbeeld doordat er nu tijdelijk te veel kippen op een te kleine ruimte bijeen zitten. ,,De minister roept met zijn maatregel boeren eigenlijk op om tegen de regels te handelen'', aldus Marianne Thieme, directeur van Wakker Dier.

    • Arjen Schreuder