Agrarisch geld is overal welkom

Het ministerie van Landbouw publiceerde gisteravond de gegevens van ontvangers van Europese subsidies in Nederland. Ook Mars, KLM en DSM eten uit de ruif van landbouwsubsidies.

Grote chemiebedrijven in Nederland profiteren mee van de Europese landbouwsubsidies. Via de regeling voor akkerbouwgewassen ontvingen in de afgelopen vijf jaar Shell Nederland Chemie BV, Dow Benelux BV en DSM Gist BV subsidiegelden.

Dat blijkt uit de lijsten die het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit gisteravond heeft vrijgegeven. Dat gebeurde nadat de Evert Vermeerstichting een beroep had gedaan op de Wet openbaarheid van bestuur. Met het publiceren van de gegevens moet duidelijk worden waar de 1,26 miljard euro landbouwsubsidie elk jaar in Nederland naar toe gaat.

Uit de lijsten blijkt dat ook het bedrijf KLM Catering BV, een dochter van Air France-KLM, met succes een beroep deed op een van de subsidieregelingen. In vijf jaar tijd ontving de cateringtak van de luchtvaartmaatschappij een bedrag van zes ton.

Waar het landbouwgeld nog meer naar toe ging? Naar Mars BV bijvoorbeeld. Deze producent van de chocoladerepen in Veghel inde in vijf jaar tijd 40 miljoen euro. ,,Of daar landbouwsubsidies voor bedoeld zijn'', vraagt Yannick du Pont, woordvoerder van de Everts Vermeerstichting, zich af. ,,Ik denk het niet.''

Ook bierbrouwers als Oranjeboom, Heineken en Bavaria blijken afgelopen jaren samen goed voor tientallen miljoenen subsidie.

Minister Cees Veerman (Landbouw, CDA) nam het besluit om de gegevens openbaar te maken. Hij kwam internationaal in opspraak omdat hij zelf profiteert van de Europese subsidies, en tegelijk als landbouwminister tegen een forse inkrimping van de landbouwsubsidies is.

Veerman komt inderdaad zelf voor op de nu gepubliceerde lijst van ontvangers van landbouwsubsidies. Niet persoonlijk overigens, maar via een van zijn landbouwbedrijven, Coorndijck Exploïtatie Maatschappij BV in Goudswaard. Het bedrijf ontving in de afgelopen vijf jaar 171.386,61 euro, waarvan 35.375,43 euro in het laatste jaar.

Tot subsidieontvangers behoren ook allerlei overheden of aan overheden verbonden organisaties en bedrijven zoals de luchthaven Schiphol, politieregio's, de Dienst Domeinen, de Dienst Landelijk Gebied, de rijksoverheid, provincies, gemeenten en waterschappen. Het gaat hierbij meestal om regelingen voor landschapsbeheer.

Al met al gaat het bij het landschapsbeheer om relatief geringe bedragen. Dat blijkt ook uit de subsidie die de Vereniging Natuurmonumenten ontving. Natuurmonumenten ontwikkelt en beheert 78.000 hectare bossen, heiden, duinen plassen en landerijen. Daarvoor kreeg de vereniging uit de `Brusselse' fondsen 18,2 miljoen euro in vijf jaar.

Du Pont: ,,Dat lijkt wel window dressing. Zo van: zie je wel, daar gaan de landbouwsubsidies óók naar toe. Maar als je goed kijkt, ontdek je dat het grote geld vooral naar de grote concerns gaan.''

Niet op de lijsten staat het boerenbedrijf van H. van der Vegt uit Ommen. Hij wist dinsdag, als enige landbouwer, via de voorzieningenrechter in Zwolle te voorkomen dat het ministerie gisteren ook zijn gegevens publiceerde.

In een tiental soortgelijke zaken deze en vorige week wezen voorzieningenrechters (kort geding) in onder meer Assen, Groningen en Utrecht de eisen van boeren af om publicatie van hun gegevens te verbieden.

De rechter in Zwolle oordeelde dinsdag evenwel dat de Ommer boer door publicatie van zijn gegevens geen zinvolle bodemprocedure meer kan voeren. De rechter wijst in haar vonnis onder meer op een conflict tussen de Wet openbaarheid van bestuur en de Wet persoonsregistraties dat ,,degelijke studie'' vereist.

Het gaat volgens de Evert Vermeerstichting nog enige tijd duren voordat er een definitieve rangschikking van subsidieontvangers klaar is. Sinds gisteren zijn de (ruwe) gegevens van het ministerie van Landbouw wel al te zien op de internetsite van het ministerie zelf (www.minlnv.nl), op de site van de organisatie Wakker Dier (www.wakkerdier.nl) en, vanaf vandaag, ook op de internetsite van de Evert Vermeerstichting (www.evertvermeerstichting.nl).