Meer risicovolle hypotheken

Ruim tweederde van de hypotheken heeft een risicovolle hypotheekvorm. Er wordt meer geleend ten opzichte van het aangekochte huis (tophypotheek), leningen zijn vaker aflossingsvrij, er wordt met geleend geld belegd (beleggingshypotheek) en het aantal hypotheken met een kortlopende rente is fors toegenomen.

Dat blijkt uit het kwartaalbericht van De Nederlandsche Bank (DNB) dat vanmiddag gepubliceerd is. Van de recentelijk afgesloten hypotheken leent inmiddels 30 procent tegen een kortlopend tarief tot 2 jaar. Twee jaar geleden lag dit percentage nog op 15.

Die keuze is opmerkelijk want de afgelopen jaren is de lange rente veel sterker gedaald dan de kortlopende rente. Het hoogteverschil tussen de korte en lange rente is daardoor kleiner geworden. Kortlopende leningen zijn gevoeliger voor renteveranderingen waardoor hypotheekgevers meer risico lopen. De huizenbezitters kiezen toch voor de kortlopende rente omdat dit goedkoper is. ,,Dit voordeel zal echter omslaan in een nadeel wanneer de rente gaat stijgen'', waarschuwt de bank.

Volgens De Nederlandsche Bank zijn huizenbezitters ook gevoeliger geworden voor prijsschokken. In het scenario dat de huizenprijzen met 20 procent dalen zal naar verwachting 14,6 procent van de uitstaande hypotheken hoger zijn dan de onderliggende waarde van het huis. Vorig jaar kwam DNB bij zo'n scenario op 13,5 procent van alle hypotheken uit.

Het saldo van bezittingen en schulden van Nederlandse huishoudens is volgens de centrale bank sterk gestegen. Ook de financiële bezittingen van huishoudens (spaargeld en beleggingen) zijn behoorlijk gestegen, met 15 procent naar ruim 41.000 euro per huishouden. De stijging van de tegoeden wijst er volgens De Nederlandsche Bank op dat huishoudens een buffer opbouwen om financiële tegenslagen te kunnen opvangen.

De Nederlandsche Bank noemt het ,,opvallend'' dat het aantal huishoudens dat belegt in aandelen of in beleggingsfondsen op dit moment hoger is dan tien jaar geleden. Vooral in lagere inkomensgroepen is het beleggen toegenomen. Het spaarloon, de belastingvrije spaarvorm via de werkgever, blijkt volgens De Nederlandsche Bank veel populairder bij de hoge inkomensgroepen dan bij de lage inkomensgroepen.