LDP geeft rust en Koizumi lacht tenminste

Vanochtend heeft het Japanse parlement premier Koizumi herbenoemd. Na zijn verkiezingszege is Koizumi de onbetwiste leider van de LDP. Maar niet elke kiezer is enthousiast.

,,Ik heb een hekel aan Koizumi, maar er is niemand anders'', zegt Nagahiro Kozawa. En dus stemde de 75-jarige gepensioneerde machinist op de grote vaart bijna twee weken geleden bij de parlementsverkiezingen in Japan op de zittende premier Junichiro Koizumi en diens partij. Kozawa zit op een mooie, doordeweekse middag op een bankje voor de tempel Koganji in de oude volkswijk Sugamo in Tokio. Vooral ouderen komen hier graag omdat van de in de tempel vereerde Boeddha een heilzame invloed op de gezondheid zou uitgaan.

Op het plein voor de tempel wisselen de bejaarden nieuwtjes uit. Rondom staan kraampjes die souvenirs en versnapering verkopen. Ook een waarzegger heeft zijn praktijk geopend. ,,Zie je die kleine man daar?'', zegt Kozawa, wijzend naar iemand die langsloopt. ,,Dat is de baas van de standhouders. Natuurlijk moeten die geld afdragen aan de yakuza.'' Alles gaat in een wijk als deze via informele relaties, en dat geldt ook voor de georganiseerde misdaad.

Premier Koizumi behaalde tien dagen geleden een enorme overwinning voor zijn Liberaal Democratische Partij (LDP), die het land al een halve eeuw regeert. Voor het eerst sinds vijftien jaar veroverde de LDP zelfs weer een absolute meerderheid in het Lagerhuis. Vanochtend werd Koizumi in het parlement formeel herkozen tot premier.

De LDP leek in het afgelopen decennium bezig met een langzame, onstuitbare neergang. Koizumi heeft die gestopt. Duidelijke beleidsvoorstellen legde hij het publiek niet voor, behalve privatisering van de posterijen. Maar juist omdat hij daarmee de bestaande, wijdverspreide praktijk van cliëntelisme ondermijnt, zaaide hij grote onrust en verdeeldheid binnen zijn eigen partij.

Met gebruikmaking van de media maakte Koizumi van de verkiezingen in feite een referendum over zijn plannen voor de posterijen, en hij voegde er een algemene roep om `hervorming' aan toe – ook al weet niemand wat de inhoud daarvan is. Het resultaat, een enorme overwinning én uitschakeling van opponenten binnen de eigen LDP, was verbluffend.

Maar de oude zeeman Kozawa heeft niet gestemd op de hervormer Koizumi. Als vakbondslid stemde hij vroeger op de socialisten, maar na zijn pensioen is hij gaan nadenken en overgestapt naar LDP. Hij heeft een waslijst klachten over Koizumi: zijn lange haar is fout, hij is gescheiden, de privatisering van de post is alleen bedoeld om personeel te ontslaan bij kleine postkantoren en bovendien stelt Koizumi zich slap op tegen buurlanden als Noord-Korea en China.

Waarom stemde Kozawa dan toch op de LDP? ,,Politiek ís de Liberaal Democratische Partij'', zegt Kozawa. ,,Als de LDP verdwijnt gaat het mis met Japan.''

Ook zijn 61-jarige vriend Saburo, een arbeidsongeschikte bouwvakker, vindt Koizumi ,,niks''. Maar ,,andere politieke partijen zijn ook niks, er is niemand behalve Koizumi'', zegt hij. Hij wil echter geen verantwoordelijkheid voor iemands verkiezing nemen en dus heeft hij zijn hele leven nog nooit gestemd.

In een piepkleine, keurige bar in de winkelwijk Ginza, waar niet meer dan zes man kunnen staan, spreekt barkeeper Hajime Kiyosue zijn verbazing uit over de opmerkelijke verkiezingsuitslag. ,,De LDP is de partij van de rijken, van het bedrijfsleven'', zegt de 39-jarige Kiyosue. In zijn zaak komen veel jongeren zonder vast werk en met heel weinig inkomen. ,,Het zou logisch zijn als ze voor de communisten stemden, maar dat doen ze niet. Ze kiezen voor Koizumi wegens diens imago.''

Kiyosue zelf laat zich ook leiden door imago, maar dan door het in zijn ogen negatieve imago van de oppositie. ,,Ik heb een hekel aan oppositie. In het parlement schreeuwt men dwars door sprekers heen. De oppositie heeft geen klasse'', zegt de gesoigneerde barman met hagelwit overhemd, zwart strikje en perfecte coiffure. Daarom stemt ook hij gewoon op de regerende LDP, hoe de kandidaat in zijn district ook mag heten. En wat als er ooit een regeringswisseling zou plaatsvinden? Zou hij dan ook op de nieuwe regeringspartij stemmen? ,,Daar zal ik over nadenken als het zover is'', zegt hij afgemeten.

De gepensioneerde zeeman Kozawa en de barkeeper Kiyosue behoren tot de grote groep van traditionele kiezers die graag aan de kant van de macht willen staan, al was het alleen maar om wanorde te voorkomen.

Maar het succes van Koizumi ligt erin dat hij daarnaast ook moderne, veranderingsgezinde kiezers heeft aangetrokken. Zo heeft een jonge, moderne vrouw die een glas in de bar is komen drinken, juist op de LDP gestemd omdat Koizumi hervormingen preekt, maar door eigen partijleden werd tegengewerkt.

Op het pleintje voor de tempel wil een studente met geverfd haar een foto van de oude Kozawa maken. ,,Japanners zouden hun haar niet moeten verven'', zegt Kozawa afkeurend, ,,maar bij dat soort jongeren is Koizumi juist populair.'' Gevraagd naar haar voorkeur zegt de studente: ,,Ik volg het nieuws via televisie. Ik kies voor Koizumi. Hij lacht tenminste, zijn opponent deed dat niet.''