Dia's kijken met je vriend Yang

Roze handboeien en eetbaar ondergoed behoren tot de meest favoriete bezittingen van de Australische Chinees (Chinese Australiër) William Yang. De performer kreeg ze van de Duitse groupie Gerrit. Hij vertelt met een klein glimlachje over het plakkerige materiaal waar de string van gemaakt is. ,,Dat voel je zelfs als je hem alleen nog maar uit de verpakking haalt.''

Behalve Gerrit leren we ook Yangs andere vrienden kennen tijdens Objects for meditation, te zien in het kader van de Internationale Keuze. Meer dan een voorstelling oogt het als een dia-avond, met af en toe wat bewegende beelden en een verhaal dat schokkerig door het leven van de verteller loopt.

Water is het meest herkenbare thema in de reeks plaatjes die op twee schermen tegelijk worden vertoond. De Niagara Falls, Hindu Creek, beekjes, rivieren, meren, watervallen, telkens duiken ze in een andere context op. Want water, zo vertelt Yang met zijn rustige, wat eentonige stem, voldoet aan het Taoïstisch ideaal; het maakt hoekige stenen zacht, biedt geen weerstand, buigt, breekt niet.

Zo heeft hij waarschijnlijk ook zijn verhaal vormgegeven. Beginnend bij de bezittingen die op een tafeltje voor hem staan en mee op de stroom, zodat hij kan praten over vrienden, onderdrukte volkeren en zijn levensopvatting. Het oogt allemaal erg eenvoudig. Het zijn niet eens mooie plaatjes, ze staan in dienst van het verhaal dat Yang vertelt alsof hij speciaal voor ons op reis ging, niet alleen door de wereld, maar ook door de tijd. Alsof wij ook zijn vrienden zijn.

Yang maakte in Australië en andere delen van de wereld reeds zeven eerdere soortgelijke shows, met steeds een iets andere onderlaag, steeds net andere thema's. Wie dat weet en de Nederlandse boventiteling achter Yang leest – die op de komma gelijk is aan zijn Engelse tekst – beseft dat dit geen achteloze performance is. De precieze opzet wordt onderstreept door componist en muzikant Paul Jarman die in een hoekje temidden van uitheemse fluiten op onzichtbare tekens opveert en met nieuwe klanken het verhaal ondersteunt.

Yang ontstijgt de dia-avond als zijn beelden op zijn woorden verder bouwen. Als hij bijvoorbeeld filosofeert over de tijdelijkheid van het leven en de momentopname van een foto. Op de achtergrond is een prachtige tweeling te zien, in steeds nieuwe leeftijdsfasen. Alsof ze met hun opbloeiende schoonheid – en het latere verdwijnen ervan – symbolisch zijn voor het voortsnellen van de tijd. Maar dat verzon ik, want Yang duidt het niet en daarmee speelt hij in op de menselijke behoefte om betekenis te zoeken.

Tegen het einde gaat de show slepen en kan Yang het toch niet laten uit te leggen wat hij precies bedoelt. Hij herhaalt zichzelf; opnieuw die aanbeden natuur, opnieuw nieuwe vrienden, weer een onderdrukt volk. Dan opeens komt hij met een intermezzo over verschillende soorten English Breakfast, vergezeld van foto's waar het gestolde worstenvet afdruipt. Een klein glimlachje verschijnt om zijn mondhoek, de muzikant in de hoek veert op.

Voorstelling: Objects for meditation door William Yang.Gezien: 20/9 Rotterdamse Schouwburg, Rotterdam. Aldaar vanavond. Inl. 010-411 8110

    • Jowi Schmitz