De VS spelen met vuur

Bij een Ponzi-constructie zorgt de kapitaalinstroom van nieuwe beleggers ervoor dat `oude' beleggers winst kunnen maken. Daardoor wordt de indruk gewekt dat deze constructie een tovermiddel is waarmee veel geld kan worden verdiend, en dat leidt weer tot de instroom van nog meer kapitaal. Toch is hier sprake van bedrog. Het gaat slechts goed zolang er steeds maar nieuw kapitaal blijft binnenkomen, maar zodra die kapitaalstroom opdroogt, komt het bedrog aan het licht.

De dollar vertoont in toenemende mate Ponzi-trekjes. De Amerikaanse economie is weliswaar geen bedriegelijke aangelegenheid, want zij kent vele tekenen van vitaliteit, maar de almaar groeiende afhankelijkheid van kredieten teneinde de rekeningen te kunnen voldoen, in combinatie met de zorgeloze bereidwilligheid van buitenlanders om daartoe het benodigde kapitaal te verstrekken, roept het beeld op van een niet veel langer vol te houden financieringsconstructie.

Kijk maar eens naar de jongste cijfers over de betalingsbalans. In het tweede kwartaal van dit jaar bedroeg het tekort 196 miljard dollar, net iets minder dan het tekort van 199 miljard dollar over het eerste kwartaal en iets hoger dan de aanvankelijke schatting voor dat eerste kwartaal. Halen de Verenigde Staten dus de broekriem aan? Verre van dat. De consumenten zijn nog steeds niet van hun koopverslaving af, hoewel het vertrouwen door orkaan Katrina een flinke deuk heeft opgelopen. Daarnaast heeft de overheid in het kielzog van de orkaan de uitgaven verhoogd. Als gevolg daarvan staan de Verenigde Staten dit jaar voor een begrotingstekort van meer dan 800 miljard dollar, ofwel 7 procent van het bruto binnenlands product (bbp) – aanzienlijk méér dan het record van vorig jaar van 668 miljard dollar.

En hoe heeft de dollar op deze cijfers gereageerd? Door in waarde te stijgen. De reden voor deze schijnbaar bizarre reactie is dat uit andere gegevens blijkt dat er in juli dit jaar een netto-kapitaalinstroom is geweest van 87 miljard dollar – meer dan genoeg ter dekking van het maandelijkse tekort. Betekent dat dan dat er niets aan de hand is? Een bevestigend antwoord op deze vraag is klassieke Ponzi-logica. De Verenigde Staten mogen dan op dit moment geen moeite hebben hun externe schuldenlast te financieren, de schuldenberg wordt groter naarmate de jaarlijkse begrotingstekorten blijven stijgen. Dat kunnen de VS niet eindeloos volhouden.

Onder redactie van Hugo Dixon. Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld.

    • Hugo Dixon