`Bewijs Hofstadgroep zonder AIVD-info'

Het OM denkt het bewijs tegen de Hofstadgroep als terreur-organisatie rond te hebben. AIVD-informatie is daarbij niet nodig, zei de officier van justitie gisteren.

Voor Nederlandse begrippen wordt het een megaproces. Vanaf 5 december zal de Rotterdamse rechtbank in zeven weken de zaak behandelen tegen twaalf of dertien leden van de zogenoemde Hofstadgroep, de groep vrienden rond Mohammed B. die door justitie wordt gezien als een `terroristische organisatie'. Mohammed B. werd voor de moord op Theo van Gogh in de zomer al tot levenslange gevangenissstraf veroordeeld.

Het openbaar ministerie heeft het onderzoek zo goed als afgerond, onderzoeksbevindingen en conclusies zijn neergelegd in 70 dikke dossierordners. Alleen nog wat losse eindjes moeten aan elkaar worden geknoopt, zo maakte officier van justitie A. van Dam, gisteren duidelijk tijdens de vierde pro forma-zitting in deze zaak. De verdediging krijgt nu de gelegenheid getuigen te horen of om speciale onderzoekswensen in te dienen.

Voor dat zover is, moet de rechtbank morgen nog beslissen of Mohammed B. ook vervolgd zal worden voor zijn rol in de Hofstadgroep. Gisteren zag Mohammed B. zijn vrienden voor het eerst terug sinds de moord op Van Gogh. Het werd een enthousiast weerzien: Jason W. kustte zijn hand, Ismail A. omhelsde hem. Beide mannen werden een week na de moord gearresteerd in de Haagse Antheunisstraat waarbij een handgranaat naar de politie werd gegooid. ,,Abu Zubair, Abu Zubair!'' zo probeerde Ismail helemaal aan het andere uiteinde van de lange verdachtenbank de aandacht van Mohammed B. te trekken. Hij liet zien hoe de microfoons van de verdachten konden worden weggebogen in de richting van de rechters. Mohammed B, volgde het voorbeeld, maar bleef uiterlijk tamelijk onbewogen bij het enthousiasme van zijn vrienden.

Advocaat Plasman betoogde dat zijn cliënt Mohammed B. na zijn veroordeling niet opnieuw vervolgd kan worden voor ,,dezelfde feiten''. Volgens hem dient het geen enkel redelijk doel omdat de man al bestraft is met de hoogste straf. Plasman sprak over een ,,showproces'' waarbij B. ,,met het Amsterdamse vonnis om zijn nek'' de ernst van de zaak nog eens moet onderstrepen. Van Dam zei dat het hem ging om ,,waarheidsvinding en het afleggen van verantwoordelijkheid in een publieke omgeving.''

Zoals eerder al duidelijk was geworden zet het openbaar ministie alles op alles om te bewijzen dat de Hofstadgroep een terroristische organisatie is. Een groot aantal concrete aanklachten tegen veel individuele verdachten is vervallen, zoals hulp bij de moord op Van Gogh of moordplannen op de kamerleden Hirsi Ali en Wilders. Die bleken ,,niet bewijsbaar'', zo zei Van Dams collega Plooy gisteren nog eens. Wel zullen individuele verdachten zich moeten verantwoorden voor wapenbezit of zoals in het geval van Ismail en Jason voor poging tot moord op politieagenten.

De vervallen individuele aanklachten worden door justitie nu gepresenteerd als de doelen die de groep zich als `criminele organisatie met terroristisch oogmerk' zou hebben gesteld. Het was volgens Plooy de groep die vanuit een ,,extremistische, haat zaaiende en tot geweld aanzettende ideologie'' waren gekomen tot het oogmerk de Nederlandse bevolking angst aan te jagen en democratische structuren te ontwrichten door misdrijven te plegen. En op het lidmaatschap van een dergelijke organisatie staat sinds de recent aangescherpte terreurwetgeving een maximale gevangenisstraf van vijftien jaar. Plooy gaf aan dat de verschillende rollen die verdachten binnen de organisatie gespeeld zouden hebben, in de straf tot uiting moeten komen.

In het strafdossier is een gehele ordner gewijd aan de vermoedelijke opbouw van de organisatie. Daarbij wordt in detail ingegaan op allerlei criteria waaraan een terroristische organisatie volgens de wet moet voldoen, zoals duurzaamheid, bestendigheid en structuur. En zo komt justitie tot een aantal verdachten die de kern zouden vormen van de Hofstadgroep: Mohammed B., de gevluchte Syrische geestelijk leider Abu Khaled, Jason W., Ismail A. en Nouredine El F.. De laatste werd deze zomer gearresteerd in bezit van een automatisch wapen. Om de kern bevinden zich nog vier verdachten die ,,vrij stevig'' in het dossier naar voren komen, zoals Van Dam het verwoordde. En dan zijn er vijf verdachten die ,,iets meer op de achtergrond'' zijn. Volgens het dossier hebben zij ,,een ondersteunende rol''. De vraag is of justitie de rechters kan overtuigen dat deze constructie iets met de werkelijkheid te maken heeft. Dat de mannen elkaar goed kennen, elkaar bezochten en onderling extremistisch gedachtengoed uitwisselden is wel overtuigend bewezen, ook na nieuwe getuigenissen van meisjes die in kringen van de groep verkeerden. Maar is het genoeg?

Cruciaal blijft de informatie die van inlichtingendienst AIVD afkomstig is. Het OM zei gisteren dergelijke ,,softe'' gegevens niet nodig te hebben voor de bewijsvoering. Maar advocaten van verdachten hamerden onophoudelijk op de grote rol die de `oncontroleerbare' AIVD blijft spelen. Zo zei mr. Nooitgedagt dat voor de bewijsvoering vrijwel niet meer te scheiden is, welke informatie van de AIVD komt: ,,De hele constructie van de organisatie steunt op AIVD-informatie.''

    • Jaco Alberts