Alarmerende segregatie

Taallessen blijken weinig effectief voor voormalige immigranten die Nederlander zijn geworden. Volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau is slechts tweevijfde van deze zogenoemde oudkomers iets met die taalles opgeschoten. Omdat oudkomers als Nederlanders de zelfde rechten hebben als anderen, kunnen ze niet tot lessen worden gedwongen. De fouten uit het verleden zijn niet meer te herstellen. Het is effectiever om ze tegenover nieuwe immigranten niet meer te maken.

Het resultaat van jarenlange verwaarlozing van de integratie door de overheid is ernstig. In zijn laatste rapport over integratie signaleert het SCP een wijde kloof tussen hoofdzakelijk Turkse en Marokkaanse Nederlanders en anderen. Turkse en Marokkaanse Nederlanders wonen steeds meer gesegregeerd in de grote steden en de helft van hen vindt de islamitische levenswijze onverenigbaar met de westerse. De helft van de autochtonen denkt daar ook zo over. De werkloosheid onder alle niet-westerse allochtonen is met sprongen gestegen, tot meer dan drie keer het autochtone percentage. De criminaliteit onder Marokkaanse en Antilliaanse jonge mannen is hoog. Afgezien van de talrijke succesverhalen van integratie zijn dit alarmerende cijfers.

Minister Verdonk (Vreemdelingenzaken, VVD) probeert terecht de import van vaak ongeletterde bruiden of bruidegommen uit Marokko en Turkije af te remmen. Dat is moeilijk omdat alle mensen dezelfde rechten op een huwelijk hebben, met of zonder scholing en met of zonder bruidsschat. Maar als een van beide ouders geen idee heeft van het nieuwe land waarin hij woont, worden de aanpassingsproblemen tot in de volgende generatie voortgezet. Dergelijke ouders verschijnen niet op schoolouderavonden en kunnen kinderen niet bijsturen omdat ze niets weten. Het is goed als de aanstaande bruid of bruidegom al voor het huwelijk in het land van herkomst moeite moet doen om de taal en de samenleving te leren kennen. Dat de immigrant daar zelf voor verantwoordelijk is, betekent niet dat de Nederlandse overheid zich daar met een telefonisch examentje op de ambassade van af kan maken. Een inburgeringsexamen is een gerechtvaardigde eis voor naturalisatie tot Nederlander.

Toch is integratie niet alleen een zaak tussen minister Verdonk en de immigranten. De hele samenleving is erbij betrokken, waaronder werkgevers, gemeentebesturen en scholen. De islam moet als Nederlandse godsdienst worden geaccepteerd. Verdonk kan de segregatie van scholen niet zelf oplossen. Daarom is het te jammer dat het kabinet een deel van het geld voor onderwijs voor achterstandsleerlingen in de stad verschuift naar het platteland. Op het platteland heersen ook achterstandsproblemen, maar integratie van immigranten is in deze tijd urgenter.