Volleybalsters mentaal gebroken

Het Nederlands vrouwenvolleybalteam heeft gisteravond bij het Europees kampioenschap in Kroatië in een spectaculaire wedstrijd met 3-2 (18-25, 21-25, 25-20, 28-26 en 15-9) van Rusland verloren. Daarmee is de kans op een plaats in de halve finales vrijwel verkeken.

Nadat de kruitdampen in Pula waren opgetrokken, de analyses waren gemaakt en de commentaren waren geleverd, resteerde de vraag: hoe positief kun je zijn? Oneindig positief als de volleybalsters en bondsoach Avital Selinger de norm zijn. Hoewel zij alle reden hadden na de dramatische nederlaag vloekend en tierend de Dom Sportova te verlaten, viel er onder de Nederlandse speelsters geen onvertogen woord. Sterker, alle reacties hadden een positieve lading.

Aanvoerster Ingrid Visser benadrukte het hoge niveau van de twee gewonnen sets en prees in relatie daarmee de goede voorbereiding op de wedstrijd. Maar van een desillusie wilde ze niet weten. ,,We kijken alleen vooruit. De volgende wedstrijd tegen Italië, die is belangrijk. En als alle groepswedstrijden zijn gespeeld, maken we de balans op.''

Het is de hand van Selinger, die de zinloosheid van negativisme uitdraagt als een evangelist het woord van God. Mopperen en klagen dient volgens hem geen doel, zeker niet voor volleybalsters die het hoogste nastreven. Van fouten moet je leren en er vooral niet bij stil blijven staan.

Verklaringen voor het falen van speelsters gaf hij niet. Hij wilde niet uitleggen waarom Nederland in de vierde set een ruime voorsprong verspeelde en daarmee de wedstrijd uit handen gaf. En hij wilde niet uitleggen waarom Chaïne Staelens uitgerekend op matchpoint de bal niet tegen de grond knalde, terwijl ze dat daarvoor voortdurend vlekkeloos had gedaan.

Zo is volleybal, dat gebeurt, redeneerde hij. Selinger: ,,Er is ook een tegenstander die tegenwerkt, vlak dat niet uit. En Chaïne verwijt ik niets. Niet bestand tegen de druk van het moment? Zo denk ik niet. Daar moet ze mee leren omgaan. Ik kan haar er niet op voorbereiden, omdat die momenten in de trainingen nooit voorkomen.''

Liever sprak Selinger over de fase dat het tegen Rusland goed ging. Over die eerste set bijvoorbeeld, waarin Nederland een heel hoog niveau haalde. Giovanni Caprara, de Italiaanse coach van Rusland, sprak tijdens de persconferentie zelfs van een buitenaards niveau. ,,Het was of ik de Braziliaanse mannen zag volleyballen, zo goed speelde Nederland.''

,,Heb jullie gezien wat ik deed tijdens die eerste set?'', vroeg Selinger even later met onverholen trots de verzamelde journalisten. ,,Ik deed niets, ik bleef zitten en genoot. Ik hoefde ook niets te doen. Alleen een dergelijk hoog niveau is onmogelijk een wedstrijd lang vol te houden. Het was ook logisch dat we minder gingen spelen. En de tegenstander werd natuurlijk ook beter; naarmate de wedstrijd vorderde, kregen we het steeds moeilijker. We hebben de kansen gehad om de wedstrijd te beslissen, maar op die momenten blokkeerde Rusland slim. De kleine spelverdeelster switchte aan het net, zodat onze aanvalsters alleen lange speelsters tegenover zich troffen.''

Het niveau van de tweede set was lager dan de eerste, maar hoog genoeg om op een 2-0 voorsprong te komen. Maar het verval tekende zich al af in de derde set, die kansloos werd verloren. In de vierde set leek het lange tijd dat Nederland zich had hersteld, want met hetzelfde slimme, gevarieerde spelletje van de eerste twee sets werd het grote blok van de Russinnen met regelmaat gepasseerd.

Tot het ritme bij een op het oog comfortabele voorsprong van 18-13 stagneerde. Die marge – in volleybal normaliter toereikend voor setwinst bracht evenwel niet de rust en het vertrouwen om afwisselend te blijven spelen. Steeds vaker sloegen de Nederlandse vrouwen een bal in het blok of buiten de lijnen en steeds vaker verdedigden de Russinnen een bal. Langzaam kropen ze dichterbij, waarna Nederland een handje hielp door twee machtpoints onbenut te laten. En Rusland kreeg in die fase steun van de scheidsrechters, van wie de één een op het oog goed gespeelde bal van Riëtte Fledderus als een technische fout beoordeelde en de ander een netfout constateerde van Ingrid Visser, die zelf in alle toonaarden ontkende het net te hebben geraakt.

De ervaring, degelijkheid, rust en klasse van de Russische ploeg waren in die fase van doorslaggevende betekenis. Nederland bezweek onder de immense druk, verloor de spannende set met 30-28, had een 2-0 voorsprong verspeeld en was zo aangeslagen, dat het in de vijfde set geen tegenstand van betekenis kon bieden. Het was meelijwekkend om te zien hoe een ploeg die kort daarvoor nog fabelachtig goed had gespeeld zo ging stuntelen. Een schoolvoorbeeld van mentale ineenstorting; de Nederlandse speelsters waren in de vijfde set volledig uitgeblust.

    • Henk Stouwdam