Nieuwe regels voor sterven pasgeborene

Artsen die het leven van een ernstig zieke pasgeborene actief beëindigen, of die een zwangerschap van meer dan 24 weken afbreken, hoeven dat niet meer aan justitie te melden.

Het ministerie van Volksgezondheid heeft inmiddels leden voor een nieuwe landelijke toetsingscommissie benaderd, bevestigen bronnen die bij de nieuwe regeling zijn betrokken. Deze commissie gaat het openbaar ministerie (OM) adviseren of een arts zorgvuldig heeft gehandeld. Het OM bepaalt op basis van dit advies of een arts moet worden vervolgd.

Minister Donner (Justitie, CDA) en staatssecretaris Ross (Volksgezondheid, CDA) zijn het volgens een betrokkene eens over de nieuwe meldings- en toetsingsregeling. Het kabinet zal naar verwachting binnenkort met de regeling instemmen.

Artsen zouden sneller geneigd zijn actieve levensbeëindiging te melden bij een commissie van artsen, dan bij justitie. De commissie zal bestaan uit een kinderarts, een gynaecoloog en een jurist.

Er bestaat al een toetsingscommissie voor euthanasie, die justitie van bindend advies voorziet. Voor pasgeborenen en nog ongeboren baby's is een aparte commissie nodig, omdat ze wilsonbekwaam zijn en daardoor niet onder de euthanasiewet kunnen vallen. Het doden van baby's die ondraaglijk en uitzichtloos lijden, blijft daarom, juridisch bezien, moord. Uit eerder onderzoek blijkt overigens dat het OM in de periode 1997-2004 alle 22 meldingen van actieve levensbeëindiging bij pasgeborenen heeft geseponeerd.

De commissie toetst de meldingen van actieve levensbeëindiging en late zwangerschapsafbreking aan zorgvuldigheidseisen die de medische beroepsgroepen zelf hebben opgesteld. Het gaat om baby's die zo ziek zijn dat ze `ondraaglijk en uitzichtloos lijden' en niet uit zichzelf doodgaan. Ouders moeten toestemming geven voor actieve levensbeëindiging.

Voor actieve levensbeëindiging bij pasgeborenen bestaat inmiddels een richtlijn die bekendheid kreeg als het `Gronings protocol'. Het protocol is inmiddels door kinderartsen landelijk overgenomen. Met name in de Verenigde Staten en in Italië leidde het protocol tot afkeurende reacties.

Bij de beroepsvereniging van gynaecologen toetst een interne commissie sinds twee jaar alle meldingen van late zwangerschapsafbreking vanaf 24 weken.

Een meldings- en toetsingsregeling voor levensbeëindiging bij wilsonbekwamen staat al sinds de jaren negentig ter discussie. Toenmalig minister Borst (Volksgezondheid, D66) beloofde in de discussie over legalisering van de euthanasie al te bezien of een aparte toetsingscommissie voor levensbeëindiging bij wilsonbekwamen juridisch haalbaar zou zijn.

    • Esther Rosenberg