Het beeld

,,Geld kun je lenen, stelen of erven; dat zijn eigenlijk best veel mogelijkheden!'' De verzuchting is afkomstig van de drie rijkeluisdochters in de eerste aflevering van het tweede seizoen van de comedyserie Bitches (BNN). Het was vorig jaar een onverwachte hit, en ook nu valt er weer veel plezier te beleven aan de inmiddels naar een etage in Amsterdam verhuisde Rachel (Anna Drijver), Hester (Janna Fassaert) en Sabine (Sjaan Duinhoven), die vergeefs hun creditcards door de gleuf van hun favoriete modezaak halen. Nadat ze namelijk hun gas-, licht- en waterrekening van 7.000 euro hebben verzuimd te betalen (,,Gos, we wonen toch niet in de Derde Wereld? Hier komt het water gewoon uit de kraan, hoor!''), besluiten hun Gooise moeders die voor hun rekening te nemen, maar de meisjes moeten dan wel zelf voor inkomsten gaan zorgen. Ze bedoelen toch niet... werken?

Er is goed gekeken naar de non-fictieseries met Paris Hilton, en de dialogen zijn weer hilarisch, ook al lijken aankleding en de rest van het budget iets bescheidener. Ondanks de toenemende armoede in Nederland worden de ontevreden strapatsen van de nieuwe rijken in steeds breder kring herkend. Het satirische programma Koefnoen (AVRO) heeft ook al een terugkerend, wrang maar oergeestig nummer van Paul Groot en Plien van Bennekom als nieuw-rijke jonge ouders. Ze nemen hun baby overal mee naar toe, maar als de garderobejuffrouw niet op Annelies wil passen, wordt meteen de advocaat mobiel gebeld. De medewerkster van het kinderdagverblijf wordt bestookt met klachten over de tennisbaan, totdat ze het eens over Annelies wil hebben. Eh, dit was toch een ouderavond? Ouders hebben ook recht op aandacht!

De nieuwe Nederlandse cultuur van het permanente ongenoegen en recht op dit en op dat, vormt een goudmijn voor satire, evenals de misverstanden over en weer tussen arm en rijk. Ik moest er aan denken toen in Netwerk (NCRV) de net iets te luid onrecht uitschreeuwende presentator Aart Zeeman trachtte te bemiddelen tussen een forum van vier boze burgers en een CDA-econoom in het kader van een discussie over `de begroting van het volk'. Een van de vele onderzoeken had namelijk uitgewezen dat 32 procent van de Nederlanders schulden heeft, ter hoogte van gemiddeld 13.500 euro. Ja, zei de econoom, dat klopt, mensen besteden niet meer, maar stoppen hun geld in een oude sok. De WAO ontvangende vrouw van een vrachtwagenchauffeur, die hun beider huis moet verkopen, geloofde haar oren niet: ,,Als u me kunt uitleggen hoe ik moet sparen, dan hoor ik dat graag.'' De CDA-professor ging langzamer praten om nog eens uit te leggen dat statistisch gezien Nederlanders echt hun geld aan het oppotten zijn.

De enquête van Netwerk, dat zich aan het ontpoppen is als een fanatieker vijand van Balkenende II dan Nova, toonde voorts aan dat Nederlanders hun eigen financiële situatie als het grootste politieke probleem ervaren. In een gepopulariseerde troonrede zou dat heten: ,,It's the economy, stupid!''

    • Hans Beerekamp