`Bahasa' krijgt na 120 jaar nieuw woordenboek

In Jakarta is gisteren op feestelijke wijze het Nederlands-Indonesisch woordenboek ten doop gehouden. Het Kamus Belanda-Indonesia is het eerste academisch verantwoorde woordenboek gebaseerd op modern Nederlands en Bahasa Indonesia, de officiële taal van de Republiek Indonesië.

Het vorige woordenboek was 120 jaar oud. In 1885 verscheen de eerste druk van het Nieuw Nederlandsch-Maleisch Woordenboek van H.C. Klinkert, herdrukt in 1926. Na de soevereiniteitsoverdracht in 1949 verloor Indonesië zijn belangstelling voor Nederland en het Nederlands. In de jaren zeventig werden de contacten op tal van gebieden hersteld en ontstond vraag naar een modern woordenboek. Die leemte werd opgevuld door gepensioneerde Indonesische leraren, maar de selectie van Nederlandse ingangen in hun woordenboeken liet te wensen over.

De Indonesische minister van Onderzoek en Technologie, Kusmayanto Kadiman, nam gisteren het eerste exemplaar van het nieuwe woordenboek in ontvangst. Een modern wetenschappelijk Indonesisch-Nederlands woordenboek is er al sinds 1990.

Samenstellers van het nieuwe Nederlands-Indonesische woordenboek zijn de Indonesische Susi Moeimam (nu verbonden aan het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde in Leiden) en de Nederlander Hein Steinhauer (verbonden aan de Universiteit Leiden en de Radboud Universiteit Nijmegen).

De gisteren gelanceerde editie is bestemd voor sprekers van het Indonesisch die moderne Nederlandse teksten willen begrijpen. De Nederlandse editie van het Nederlands-Indonesische woordenboek verscheen in december. De Indonesische versie is ruim 200 bladzijden dikker en bevat extra informatie: een overzicht van de Nederlandse grammatica en spellingsvoorschriften in de inleiding en bij de 50.000 ingangen informatie over uitspraak, klemtoon, meervoudsvormen, het vereiste lidwoord, werkwoordstijden en trappen van vergelijking. Het woordenboek vermeldt 60.000 betekenissen en 55.000 voorbeelden van gebruik, uitspraak en idioom.

Het nieuwe woordenboek is een gezamenlijk Nederlands-Indonesisch initiatief. Het project begon in 1997 met financiële steun vam de Nederlandse Taalunie, het Indonesische Nationale Taalcentrum, de Universitas Indonesia, de Universiteit Leiden, de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen en het International Institute for Asian Studies te Leiden.