Het beeld

Het taalkundige dilemma van `bondskanselier Merkel' of `bondskanselierster Merkel' moet worden uitgesteld. Nog nooit heeft in een van de zes oorspronkelijke lidstaten van de Europese Unie – u weet wel, de bakermat van de Verlichting – een vrouw de regering geleid, en dat is gisteravond niet veranderd. Het kan op vele manieren eindigen in Duitsland, toch met Merkel als regeringschef, of een ander CDU-kopstuk of zelfs met een SPD-kanselier.

De verkiezingsoverwinning van de CDU onder leiding van Angela Merkel was zo gering dat de verliezende bondskanselier Gerhard Schröder (SPD) brutaalweg verlenging van zijn mandaat opeiste in het lijsttrekkersdebat. Opnieuw bleef `Angie' in de schaduw van `Gerd' en maakte een bedeesde indruk. Ze had hun eerdere televisieduel ook al verloren, omdat ze het, volgens alle mediadeskundigen én de peilingen, slecht doet op het scherm. Ze is te rationeel, te muizig en te bescheiden. De `imagostyliste' die schrijver Arnon Grunberg in R.A.M en het Kijkcijferkonijn (VPRO) adviseerde om het programma krachtiger en met meer autoriteit te presenteren, zou Angela Merkel vergelijkbare tips hebben kunnen geven.

De joviale Schröder antwoordde in het tegelijkertijd door ARD en ZDF uitgezonden debat op de uitslagenavond (Die Berliner Runde) op de vraag wie dan die zo vurig gewenste stabiele regering zou moeten formeren: ,,Ik, natuurlijk.'' Ook gaf hij de media de schuld van zijn problemen met de kiezer.

De patstelling na de Duitse verkiezingen lijkt sterk op die in de Nederlandse polls. Geen van de voor de hand liggende coalities krijgt genoeg steun en de wel bereikte linkse meerderheid loopt stuk op geringe bereidheid bij de grootste partij, de sociaal-democraten, om samen te werken met de opvallend goed scorende partij van populistische ex-communisten. Zo zijn de christenen en socialisten praktisch gedwongen tot een brede coalitie, maar de animo is omgekeerd evenredig aan het wantrouwen.

Je zou denken dat deze spannende ontknoping in een buurland dat van grote invloed is op onze economie, de Nederlandse omroep gisteren in de ban zou houden. De NOS had er een uurtje voor uitgetrokken, van het sluiten van de stembus om zes uur tot het begin van de avondprogrammering. Het was geen slecht programma, alleen de conclusie van presentator Rob Trip dat ze er in Duitsland altijd snel uit zijn, bleek dit keer rijkelijk voorbarig. Zelfs het verschil tussen CDU en SPD bleef de hele rest van de avond gestaag slinken, tot drie zetels om middernacht. Toen pas kon een expert uitleggen dat zelfs de uitgestelde verkiezing in het district Dresden I van de SPD niet meer de grootste partij zou kunnen maken.

Duitsers zijn spitsvondig in debat en taalgebruik. De combinatie SPD, liberale FDP (geel) en Groenen wordt aangeduid als `stoplicht' (Ampel). Maar de ongerijmde meerderheid van CDU, FDP en Groenen, luistert sinds gisteravond naar de intrigerende namen `Jamaicacoalitie' (naar de zwart-geel-groene vlag) of Schwampel.

    • Hans Beerekamp