Doorbraak in gesprek met Noord-Korea

In Peking is vanochtend een doorbraak bereikt in de onderhandelingen over het Noord-Koreaanse kernwapenprogramma. Noord-Korea belooft af te zien van kernwapens en zegt zich ,,binnenkort'' weer te zullen conformeren aan het nonproliferatieverdrag voor kernwapens.

In een vanochtend in de Chinese hoofdstad uitgegeven verklaring zegt Pyongyang ook bereid te zijn zich weer te onderwerpen aan toezicht door het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie (IAEA). In januari 2003 zegde Noord-Korea formeel het internationale verdrag om de verspreiding van kernwapens tegen te gaan op. Enkele weken eerder al was inspecteurs van de IAEA de toegang tot nucleaire installaties ontzegd.

De Noord-Koreaanse toezeggingen, na twee jaar van slepende onderhandelingen, zijn vervat in een gezamenlijke verklaring waarmee vanochtend de vierde ronde van het zogeheten zespartijenoverleg in Peking werd afgesloten. Bij de onderhandelingen zijn ook de Verenigde Staten, Zuid-Korea, Japan, Rusland en gastland China betrokken.

De vijf gesprekspartners hebben op hun beurt toegezegd bereid te zijn om ,,op een geschikt moment'' te spreken over de levering van een zogeheten lichtwater-kerncentrale aan Noord-Korea, een centrale die uitsluitend moet dienen om in Noord-Korea's energiebehoefte te voorzien.

Het akkoord is volgens waarnemers nog slechts een, zij het belangrijke, aanzet tot verdere onderhandelingen over een bindende, alles omvattende overeenkomst. Zo is een beslissing over het gevoelige punt van de levering van de lichtwatercentrale aan Noord-Korea, voor Pyongyang een belangrijke eis maar voor de VS tot nu toe onbespreekbaar, naar een later tijdstip verschoven. Ook heeft Noord-Korea niet toegezegd wanneer het precies zal beginnen met de vernietiging van zijn bestaande kernwapens, en is er geen datum overeengekomen waarop het land het nonproliferatieverdrag opnieuw zal onderschrijven.

De Amerikaanse onderhandelaar, onderminister van Buitenlandse Zaken Christopher Hill, zei vanochtend dat de concrete uitwerking van het akkoord daarom nog een langdurig proces kan zijn. In 1994 kreeg Noord-Korea twee lichtwaterreactoren toegezegd in ruil voor het opgeven van zijn kernwapens, maar die reactoren werden nooit voltooid.

De deelnemende landen aan het overleg hebben het sterk verarmde, internationaal geïsoleerde stalinistische Noord-Korea ook de levering van olie en stroom en het verstrekken van andere economische hulp toegezegd. Zuid-Korea gaat 2 miljoen kilowatt elektriciteit aan het noorden leveren, ongeveer net zo veel als heel Noord-Korea nu zelf produceert.

De VS hebben daarnaast verklaard Noord-Korea niet te zullen aanvallen. Noord-Korea is bang dat de VS op den duur ook dat land zullen binnenvallen om daar, net als in Irak, een `regime change' te bewerkstelligen. In november gaan de onderhandelingen verder.

    • Garrie van Pinxteren