`Staak eindeloze procedures'

Staatssecretaris Van der Laan sleutelt flink aan de systematiek van de kunstsubsidies. De huidige procedure is `te zwaar voor het jazzensemble en te licht voor het operahuis'.

,,Die vierjaarlijkse big bang, die eindeloze procedures moeten eruit.'' ,,De manier waarop de discussie over de subsidie in de Kamer werd gevoerd vond ik onbevredigend.'' ,,In de media was meer aandacht voor de groepen die net wel of net geen subsidie krijgen, dan voor het beleid.'' ,,Het subsidiestelsel is een rijk waar de zon nooit ondergaat.''

Staatssecretaris Medy van der Laan (Cultuur) voelde zich voldoende gemotiveerd om het huidige systeem van subsidieverdeling om te gooien. Gisteren presenteerde ze Verschil maken, haar voorstel om het anders te doen.

De grote fondsen, die nu vooral projectsubsidies toekennen, krijgen als het aan de staatssecretaris ligt over twee jaar de bevoegdheid om meerjarige subsidies te verstrekken. Volgens Van der Laan leidt dat niet domweg tot een verschuiving van de bureaucratie. ,,De vierhonderd instellingen die zijn afgewezen, komen niet meer terug bij de Raad. Ze kunnen beter terecht bij de fondsen. De aanvraag is simpeler, het kan op elk moment en je hebt sneller antwoord.''

Hoe wil de staatssecretaris voorkomen dat niet iedereen het bij de volgde ronde rijksubsidie toch weer probeert? ,,Door hoge eisen te stellen aan bedrijfsvoering en bestuur leg je een drempel.'' Krijgen de fondsen niet op hun beurt te maken met de problemen waar de raad mee kampt? ,,Dat kan. De fondsen moeten misschien meerdere commissies krijgen. Ik denk ook aan de aanstelling van intendanten bij fondsen en productiehuizen – die ook meer geld krijgen. Dat moeten gezaghebbende figuren zijn, die snel kunnen beslissen.''

De huidige procedure is ,,te zwaar voor het jazzensemble en te licht voor het operahuis'', vindt Van der Laan. De grote instellingen die Van der Laan uitzondert, zoals De Nederlandse Opera, zullen niet blij zijn met de aparte status. De onzekerheid over de hoogte van de subsidie blijft en het ondergaan van een visitatie is meer werk dan een aanvraag bij de Raad voor Cultuur. ,,Bij een topinstelling, die 22 miljoen euro krijgt, mag je ook een topevaluatie vragen. Het is eigenlijk een gratis internationaal advies.''

Andere topinstellingen, zoals Het Nationaal Ballet en Het Nederlands Danstheater, krijgen geen aparte status. Van der Laan: ,,We hebben er wel over gedacht. Maar het bestel van orkesten en landelijke opera's is een afgewogen stelsel van voorzieningen. Bij dans ligt dat anders.''

Van der Laan eist ook een groter deel van het cultuurbudget op voor eigen beleid. Hoeveel? ,,Dat moet de volgende staatssecretaris maar bepalen. Dit plan gaat pas over twee jaar in. Een substantieel deel in ieder geval. Ik merkte bij mijn aantreden dat er nauwelijks ruimte was voor eigen initiatieven, zoals het thema `Cultuur en economie'. Uit allerlei hoekjes heb ik daar geld voor bijeen moeten schrapen.''