Schemerduister

Ik heb de Duitse jezuïet Gerhard Böwering (zo spelt hij zijn naam nog op zijn Engelstalige dissertatie) leren kennen, toen hij in Lahore in Loyola Hall Urdu studeerde. Daarom graag de volgende anecdote als reactie op het interview (W&O 10 sept.) met de Amerikaan Prof. Gerhard Bowering.

Hij geniet het vertrouwen van liberale moslims. Dit bleek toen hij in maart 1976 samen met een kleine selecte groep oriëntalisten werd uitgenodigd als spreker tijdens het eerste internationale congres over het leven van de profeet Mohammed, georganiseerd door Hamdard Foundation in Karachi. Zelf sprak ik als zendeling, toen werkzaam in Pakistan, over Mohammed en de christenen (toen en nu).

Dit leidde tot een felle discussie met o.a. de Turkse deelnemers van Cyprus! Als christen kun je niet voorzichtig genoeg zijn als je over Mohammed spreekt voor een moslimgehoor! Maar de door Pakistaanse christenen verguisde minister van godsdienstzaken en minderheden onder Zulfikar Ali Bhutto, Maulana Kauser Niazi, die de conferentie sponsorde, was het blijkbaar met die uitnodigingen van Hamdard aan niet-moslims niet van harte eens. Hij had trouwens wel mijn aanwezigheid als `missionary' op de televisie moeten verdedigen, als blijk van de grote openheid van de organisatoren!

Tijdens de besloten slotzitting wilde hij, als revanche op Hamdard, twee aanbevelingen laten aannemen. De eerste tegen die westerse islamgeleerden, die volgens hem de grondslagen van de islam ondermijnen. Bowering en anderen protesteerden met succes tegen deze aanval op hun beroepsgroep! Maar voor het volgende congres werd geen oriëntalist meer uitgenodigd! De tweede motie, die alle moslimregeringen aanbeval alle christelijke missionarissen hun landen uit te zetten, werd wel aangenomen en stond de volgende dag in de wereldpers. Bowering en ik protesteerden tevergeefs. Bowering stond op toen mij het zwijgen werd opgelegd en weigerde te gaan zitten toen de minister hem daartoe sommeerde. Hij verklaarde luid dat zo'n motie tegen de godsdienstvrijheid van de minderheden was. Bovendien zou, volgens hem, het imago van de islam door zo'n motie worden geschaad, vooral nu moslim `gastarbeiders' gebedsruimte zoeken in het westen.

Aan het begin van de conferentie had Bowering me in het Duits toegefluisterd: `Bitte, vertel hier niemand dat ik jezuïet ben.' Ik dacht toen even: `Durf je niet voor je overtuiging uit te komen?' Gelukkig wel dus en nog steeds, zo blijkt uit uw prachtige interview met hem.

predikant en islamoloog