Raadsel opgelost

Waarom waren er in het Nederlands kampioenschap eigenlijk twee vrije dagen achter elkaar, op zaterdag en zondag, net wanneer de werkende mens het toernooi zou kunnen bezoeken? Zoiets kende ik alleen van het open toernooi in Lone Pine, Californië. Daar waren altijd de vrijdag en de zaterdag vrij, de dagen dat Bobby Fischer niet wilde spelen.

Het was onwaarschijnlijk dat Fischer ooit in Lone Pine mee zou doen, maar je weet maar nooit, en daarom hadden de organisatoren zijn sabbatdagen vrij gehouden, zoals vrome joden bij de avondmaaltijd een stoel vrij houden voor als de Messias mocht komen. Maar in Lone Pine kwam de schaak-Messias niet.

Hoopten ze bij de KNSB soms dat Fischer in Leeuwarden langs zou komen en een wildcard voor het kampioenschap zou vragen? Ze zijn er gek genoeg voor, want ze hebben ook eens een computer mee laten doen, maar toch leek het me onwaarschijnlijk.

Ik dacht de oplossing gevonden te hebben toen ik zag dat op die vrije dagen de Baskische club Gros Xake Taldea twee belangrijke wedstrijden voor de Spaanse competitie moest spelen. Dat is de club van Loek van Wely en het zou echt iets voor Loek zijn om er even bij het NK tussenuit te knijpen naar Spanje. Tijdens de olympiade in Bled in 2002 had hij zoiets ook al eens gedaan, voor een bruiloft van zijn zus in Noord-Brabant.

,,Maar Loek, we kunnen toch niet ons hele toernooischema van het NK omver gooien voor jouw Spaanse competitie?'' ,,O nee? Jullie moeten Timman en Sokolov al missen en als je mij ook kwijt wil, dan hoor ik het wel.'' Zo moest het gegaan zijn, dacht ik even, maar het was niet zo, want Van Wely trad in dat weekeinde niet op voor zijn Baskische club.

Het hotel in Leeuwarden waar de spelers logeerden bleek een stageplaats van een hotelschool te zijn, die op zondag gesloten was. Dat was het natuurlijk. De KNSB had op een koopje een hotelarrangement voor de spelers geboekt dat inhield dat ze er in het weekeinde uitgesmeten werden. Ik moest denken aan de vroegere bondscoach Hans Bouwmeester, die op zijn reizen met Nederlandse schaakteams altijd lijdzaam zuchtte: ,,Ach, we zitten hier natuurlijk op gereduceerd tarief.''

Maar ook dat was niet waar. Het raadsel werd opgelost toen ik in de Volkskrant las dat de speelzaal in de Grote of Jacobijner Kerk ontruimd had moeten worden voor de Open Monumentendagen. Zoals de speelzaal van het toernooi in Mannheim in 1914 bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog ontruimd moest worden om een regiment van de Duitse infanterie onder te brengen. Zo besefte ik weer eens hoe rijk de schaakgeschiedenis is. Bij alles wat er gebeurt of wat je maar kan bedenken, is er wel een historisch precedent.

Jan Smeets – Sipke Ernst, NK 7de ronde

1. e2 e4 e7 e5 2. Pg1 f3 Pb8 c6 3. Lf1 b5 a7 a6 4. Lb5 a4 Pg8 f6 5. 0 0 Lf8 e7 6. Tf1 e1 b7 b5 7. La4 b3 d7 d6 8. c2 c3 0 0 9. d2 d4 Deze oude zet is de laatste tijd weer wat populairder. 9...Lc8 g4 10. Lc1 e3 e5xd4 11. c3xd4 Pc6 a5 12. Lb3 c2 Pa5 c4 13. Le3 c1 c7 c5 14. b2 b3 Pc4 b6 15. Pb1 d2 Pf6 d7 16. Lc1 b2 Lg4 h5 17. h2 h3 Tf8 e8 18. Pd2 f1 Meestal wordt 18. a4 gespeeld, bijvoorbeeld in Kramnik-Adams, Dortmund 2005. Die partij werd remise. 18...Lh5xf3 Zwart gaat tot actie over, maar hij bereikt er geen gelijk spel mee. 19. Dd1xf3 Le7 f6 20. Ta1 d1 c5xd4 21. Lb2xd4 Ta8 c8 22. Pf1 e3 Te8 e6 Deze wat onnatuurlijke zet laat al zien dat het niet in orde is voor zwart. 23. Td1 d2 Lf6xd4 24. Td2xd4 Pd7 e5 25. Df3 e2 Pb6 d7 26. Te1 d1 Pd7 f6 27. Pe3 f5 Pf6 e8 28. b3 b4 Versterkt de druk door de dreiging 29. Lb3. Na 28...Pc6 29. T4d2 Pxb4 30. Lb3 Tg6 (of 30...Tf6 31. Dg4 met vele dreigingen) 31. e5 zou wit zijn pion met zeer goed spel terugwinnen. 28...g7 g6 29. Lc2 b3

Mmjehmlm

mMmMmgmg

gmMajmgm

mgmMbHmM

MAMDGmMm

mImMmMmG

GmMmKAGm

mMmJmMFM

29...g6xf5 Er is geen weg terug. Na 29...Pc4 30. Pe3 zou wit een pion winnen en na 29...Tf6 30. Ph6+ Kg7 31. Pg4 Pxg4 32. Dxg4 staat zwarts toren buitenspel. 30. Lb3xe6 f7xe6 31. e4xf5 Dd8 f6 Niet 31...exf5 32. Dxe5 en wit wint. 32. f5xe6 Tc8 c3 Zwart moet de machtige vrijpion in leven laten, want 32...Dxe6 33. f4 kost hem een stuk. 33. Td4 e4 Kg8 f8 34. e6 e7+ Kf8 g7 Een iets betere kans was 34...Dxe7 35. f4 Pf6 36. fxe5 Pxe4 37. Dxe4 Dxe5, maar door de onveilige zwarte koning moet wit ook dan gewonnen staan. 35. f2 f4 Pe5 g6 36. De2 g4 Kg7 h8 37. Dg4 d7 Df6 f7 38. Td1xd6 Kh8 g7 Na 38...Pxd6 wint wit met 39. e8D+ 39. f4 f5 Tc3 c2 40. f5 f6+ Kg7 h6 41. Dd7 e6 Df7xe6 42. Td6xe6 Zwart gaf op.