Beethovens Eroica:

De eerste repetitie van Beethovens Derde symfonie `Eroica' staat na twee eeuwen op dvd. Eindelijk, want het was, zoals de ondertitel van het met de Prix d'Italia bekroonde BBC-programma luidt, `de dag dat muziek voorgoed veranderde'. De symfonie, opgedragen aan Beethovens held Napoleon, was in alle opzichten revolutionair. De lengte van drie kwartier betekende toen een record. De monumentale en krachtige `Eroica' was de basis voor Beethovens latere symfonische oeuvre, het fundament onder de 19de eeuwse muziek.

Beethoven repeteerde op 9 juni 1804 in het Weense paleis van prins Lobkowitz. Het was, zo toont de dvd, een hectische dag voor Beethoven. De musici, de gastheer, zijn gasten én de keukenhulpen stonden perplex van zijn muziek. Tussen de delen door werd hij als toekomstig echtgenoot afgewezen door gravin Josephine von Deym.

Ook kreeg Beethoven het bericht dat Napoleon, de strijder voor vrijheid, zich had uitgeroepen tot keizer. De dvd laat zien dat Beethoven de pagina met de opdracht verfrommelde, en niet, zoals nu wordt beweerd, Napoleons naam doorkraste. En tenslotte verschijnt de oude Haydn, toen nog de beroemdste componist ter wereld. Haydn legt uit wat Beethovens revolutie inhoudt: de componist zelf is de held.

Eroica geeft een onderhoudend beeld van deze scheppingsdag in de muziekhistorie en de symfonie wordt treffend ten gehore gebracht met dirigent John Eliot Gardiner, een god van het huidige muziekleven.

BBC Opus Arte

(OA 0908 D)***

    • Kasper Jansen