`VS moeten Armeense genocide erkennen'

Zeer tegen de zin van de Amerikaanse regering heeft een commissie van het Congres gisteren een resolutie aangenomen die de president oproept de dood van 1,5 miljoen Armeniërs bij hun gewelddadige deportatie door het Ottomaanse Rijk als genocide te erkennen.

Dit is een zeer gevoelige kwestie in de relaties met Turkije, een belangrijke strategische bondgenoot van de Verenigde Staten.

De commissie voor Internationale Betrekkingen van het Huis van Afgevaardigden keurde met 35 tegen elf stemmen een resolutie goed die een beroep doet op Turkije de verantwoordelijkheid van zijn voorganger, het Ottomaanse Rijk, voor de dood van de Armeniërs in de periode 1915-1923 te erkennen. Een tweede resolutie, die met 40 tegen zeven stemmen werd aangenomen, wil dat de Amerikaanse president de dood van de Armeniërs als genocide erkent en dat de buitenlandse politiek inzicht in de Armeense genocide weerspiegelt.

De Armeniërs stellen dat de Ottomaanse Turken de dood van de Armeniërs zorgvuldig hadden beraamd. Turkije op zijn beurt zegt dat er geen anderhalf miljoen maar hooguit 300.000 Armeniërs zijn omgekomen, en dat hun dood niet het resultaat was van een opzettelijke genocide maar van burgerlijke onrust toen het Ottomaanse Rijk instortte.

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken stuurde vóór de stemming een brief aan de leden van de commissie met de mededeling dat het debat ,,de Amerikaans-Turkse relaties kon schaden en aan het begin van stille diplomatie tussen Ankara en Jerevan [Armenië] om de kwestie te bespreken en naar de toekomst te kijken, vooruitgang kan ondermijnen''.

De indiener van de eerste resolutie, de Democraat Adam Schiff, zei dat hij het belang van Turkije besefte en het land beschouwde als bondgenoot. Maar ,,die alliantie kan niet worden gebruikt als werktuig om aan het verleden te ontsnappen, ongeacht hoe ongemakkelijk dat verleden is.'' De leidende Democraat in de commissie, Tom Lantos, steunde de resolutie om Turkije te straffen voor zijn weigering in 2003 Amerikaanse troepen voor een tweede front in de oorlog in Irak toe te laten. Hij zei dat Turkije meer solidariteit met de VS moet tonen.