Denk zwart-wit

Is het toeval dat er in België meer klassieke films op televisie te zien zijn dan in Nederland, dat de Belgen relatief meer en betere bioscopen hebben, én meer jonge, interessante filmmakers die van zich doen spreken op internationale filmfestivals? Nee. Op de Nederlandse zenders komen filmliefhebbers met historische interesse heel matig aan hun trekken. Nederlandse programmeurs en zenderbazen hebben een panische angst voor zwart-wit, aangezien nogal wat kijkers dan al bij voorbaat afhaken. Het is waar dat er veel vooroordelen bestaan over `oude' films (sloom, saai, braaf), waar `oude' boeken en schilderijen niet onder lijden. Maar dat zal bij de Belgen – en ook bij de Britten – vermoedelijk niet heel anders zijn. Toch zenden de VRT en de BBC regelmatig films uit die stammen uit de jaren dertig, veertig en vijftig. Terecht, want zonder historisch besef kan geen serieuze filmcultuur bestaan. Nederlandse omroepen zijn als uitgevers die nooit een Mulisch of een Shakespeare herdrukken. De enige manier om het oppervlakkige oordeel over films van vroeger te bestrijden, is door de beste films uit het verleden gewoon te laten zien.

Ondertussen gaat het uitstekend met filmklassiekers op dvd. Maar om die te gaan bekijken moet je al belangstelling voor filmhistorie hebben. Het mooie van televisie is juist dat het ongevraagd de huiskamer binnenkomt, waardoor je geïnteresseerd kan raken. Voor de publieke omroep ligt hier een opdracht. De films hoeven ook niet op prime time te worden vertoond. De BBC zendt al maanden een prachtige serie film noir uit (een aantal daarvan is op deze plaats besproken). Dat gebeurt op een nogal incourant tijdstip, vrijdagnacht, maar de liefhebbers laten hun video snorren. Op werkdagen zendt de BBC ook veel goede films uit in de middag. Omroepbazen zijn echter niet geïnteresseerd in home tapers, omdat die niet meetellen voor de kijkcijfers waarop ze worden afgerekend.

In het verleden valt voortdurend iets nieuws te ontdekken. Kijk dus vanavond naar A Hard Day's Night op de VRT, de nog altijd frisse en geestige film over The Beatles, of op de BBC naar John Hustons The Asphalt Jungle, met het eerste echte rolletje van Marilyn Monroe, of morgenmiddag, ook bij de Belgen, naar Platinum Blonde van de koning van het sentiment Frank Capra. Opnemen mag ook.

A Hard Day's Night, België 2, 23.10 - 00.35 uur