Raar zwart gat ontdekt

Op vijf miljard lichtjaar van de aarde is een superzwaar zwart gat ontdekt zonder begeleidend sterrenstelsel. Het bestaan van zo'n eenzame quasar is een verrassing. Dit blijkt uit onderzoek door Europese astronomen aan 20 relatief nabije quasars dat Nature vandaag publiceert.

Quasars zijn zeer heldere hemellichamen, bestaande uit een sterrenstelsel met in het centrum een superzwaar zwart gat. Dit zwarte gat slorpt omringende materie op, een proces dat gepaard gaat met kolossale uitbarstingen van stralingsenergie. Quasar HE0450-2958 zendt wel veel licht uit, maar het `gaststelsel' om het zwarte gat te voeden, ontbreekt. Wel zagen de astronomen in de buurt van de dakloze quasar een gaswolk, aan het gloeien gebracht door de intense straling van het buurobject. Het is deze wolk die het gas levert waardoor HE0450-2958 kan stralen.

Vlakbij de quasar bevindt zich bovendien een sterk vervormd spiraalstelsel dat de sporen draagt van een recente botsing. Waarschijnlijk is dit stelsel 100 miljoen jaar geleden gebotst op het exotisch object dat het zwarte gat bij zich draagt. Bij die botsing kan het gaststelsel van de quasar zijn weggerukt. Ook bestaat de mogelijkheid dat het gaststelsel voor het overgrote deel uit zogeheten donkere materie bestaat.