Een meneer in een gewone auto

Een postbus – zelf je post halen – kost tegenwoordig geld. Er komt steeds meer concurrentie voor TPG Post. Ook van particulieren.

,,Koebeesten!'' juichte vierjarig achternichtje Merel toen we langs de Berkel liepen en bij het weiland kwamen dat 's winters dienst doet als ijsbaan maar dat nu wordt bevolkt door een dozijn vaarzen en pinken. Eenmaal thuis, holde zij de tuin in waar mijn viervoetige voordeurdelers lagen te zonnen. Braaf lieten knijn 1 en knijn 2 zich aaien en bekloppen. Hartelapjes ontmoeten zoetelief, bromde ik, zette de ketel op voor thee en herlas de handleiding die Nuf per e-mail had aangeleverd. `Lunch = weak tea with skimmed milk, one cheese-sandwich and some fruit.' Blief je sinaasappelthee en een banaan, riep ik, of knabbel je liever aan een winterpeen? Allen huppelden naar de eettafel. ,,Mogen zij ook kaas, oom PYvon?'' Nah, dat lusten bunny's niet. ,,Thee toch wel?'' Ik legde uit dat konijnen alleen water drinken als er iets door mijn brievenbus wordt geduwd, als hypersensitieve hondjes naar de voordeur te hiphoppen om fanatiek aan de door TPG/TNT Post bezorgde enveloppen te knagen. Daarom heb ik sinds jaar en dag een postbus als adres. Daar fietsen we straks naar toe, goed?

Een kwart eeuw woon ik naar tevredenheid in een postbus, vijftien jaar te Amsterdam en sinds mijn vlucht naar de Achterhoek, te Eefde. Oorspronkelijk met als reden de hoeveelheid pakjes en boeken die niet door de brievenbus pasten. Twee, soms drie keer per week moest de postbode aanbellen bij de buren, een briefje door de bus gooien of het 's avonds opnieuw proberen. Een postbus bleek de oplossing. Jarenlang was het gebruik gratis; men diende alleen een borgsom te storten. De PTT had er baat bij, minder gesjouw en afhaalbriefjes schrijven en de bushouder kon te allen tijde zelf zijn post afhalen – in Eefde zelfs op zondag. Elke gemeente heeft een postbus, alle ministeries hebben er eentje of meer. Alle kleine en grote bedrijven, van omroepen tot uitgeverijen tot energieleveranciers, ontvangen post liever in hun postbus dan dat die wordt bezorgd bij de receptie. Vier jaar geleden begon de ellende. Plots werden postbussen gezien als melkkoetjes; eerst werden ze vergroot tot A4, daarna begon de Grote Reorganisatie: alle postkantoortjes in gehuchten en dorpjes werden opgeheven. En opeens diende men jaarlijks 113 euro te betalen voor het eigenhandig afhalen van de post. Voor 78 euro per maand (plus 1 euro per postzak) komt TPG Post het zwikje nog wel aan huis brengen. `Een professionele en zakelijke uitstraling' heet dat op www.tpgpostbusiness.nl/postbus.

Met mijn achernichtje achterop fietste ik naar het industrieterrein waar het postverdeelcentrum voor Zutphen en omgeving is gevestigd. Alle regionale post arriveert daar per nachttrein en wordt tussen middernacht en zeven uur 's ochtends gesorteerd. Uit alle hoeken en gaten, van Warnsveld tot Vorden, van Almen tot Gorssel komen postbushouders hier in alle vroegte hun brieven en pakketten afhalen. Blijkbaar vinden ze het normaal dat ze daar fors voor moeten betalen. Merel viel nog iets anders op: ,,Hoe kan dat nou oom PYvon, op de enveloppe staat jouw naam met als adres postbus Eefde en ik vis 'm in Zutphen uit je postvak!''

Notarissen en advocaten hebben een oplossing voor de omgekeerde wereld van TPG Post. Toen zij merkten dat juridische documenten, verzonden via reguliere post, zelden of nooit de volgende dag, zoals de wet voorschrijft, op hun plek arriveerden, kozen ze voor een particuliere koerier. ,,Elke keer dat de stukken een dag later werden ingeschreven bij het kadaster diende er extra dagrente te worden betaald aan de bank'' moppert mr. Marjolijn Woldendorp, notaris te Beuningen. Haar kantoor gebruikt al zeven jaar een particuliere postbesteldienst. ,,Een meneer van middelbare leeftijd komt in een gewone auto, dus zonder reclame, rond vijf uur de stukken ophalen. Meestal wordt hij vergezeld door zijn vrouw. Elke donderdag komen ze `de registratie' afhalen. Dat zijn akten die recent zijn gepasseerd, juristenjargon voor getekend, en die worden keurig op tijd afgeleverd bij de afdelingen van Registratie en Successie. ,,Het is niet goedkoper dan TPG Post, maar betrouwbaarder.''

Momenteel schieten postbedrijfjes als onkruid uit de grond. `Kunnen wij uw portokosten nog verder uitmelken?' vraagt DutchPost in een flyer die ongevraagd in mijn postbus werd gelegd. Betrekkelijk nieuw is PostCompact, een in 2002 opgericht samenwerkingsverband van Deutsche Post World Net en Koninklijke Wegener bv, die beweert de post binnen drie tot zes werkdagen te bezorgen maar dan wel `gemiddeld 20 procent goedkoper'. Firma Sandd noemt zich niet alleen het op één na grootste postbedrijf van Nederland, maar heeft kennelijk tevens in de gaten wat de klant verlangt – zie de Magritte-persiflage – maar binnenkort wordt dat opgeëist door sociale werkplaatsen.

Blief je nog peultjes, vroeg ik Merel. ,,Nu even niet oom PY, laten wij de beesten buiten zetten.'' Pardon? ,,Nou gewoon, foets met de post, wij gaan lekker swingen en de beest uithangen met K3.''

Zie ook www.falkcourier.nl;

www.dutchpost.com; www.postcompact.nl.

    • Peter Yvon de Vries