Beter, maar duur

Vergelijkend onderzoek heeft uitgewezen dat een nieuwe combinatie bloeddrukverlagende middelen veel beter werkt dan de oude vertrouwde.

De zuinige aanpak van hoge bloeddruk in Nederland moet op de helling. Dat is de onontkoombare conclusie van de publicatie van een groot Scandinavisch-Brits onderzoek in The Lancet van 10 september.

Wie met hoge bloeddruk bij de Nederlandse huisarts komt en uiteindelijk drukverlagende pillen gaat slikken, moet een plaspil krijgen voorgeschreven. Dat zegt de richtlijn van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Het voorschrift geldt voor simpele hoge bloeddruk. Dat is hoe de meeste mensen aan hoge bloeddruk beginnen. Als door die plaspil de bloeddruk onvoldoende daalt, kan er een bètablokker worden toegevoegd. Blijft de druk te hoog, voeg dan een ACE-remmer toe, zegt de NHG-richtlijn.

In de Brits-Scandinavische ASCOT-studie is de combinatie van twee `bewezen-goede' oudjes in de cardiologie (een plaspil en de bètablokker atenolol) vergeleken met twee nieuwere middelen: een langwerkende calciumantagonist (amlodipine) en een ACE-remmer (perindopril).

Bijna 20.000 mensen deden mee. De helft kreeg de oude pillen, de andere helft de modernere. Deelnemers en hun artsen wisten niet wie wat kreeg. Na 5,5 jaar, toen er gegevens waren van meer dan 100.000 `persoonjaren', is de studie voortijdig gestaakt. In de oude groep waren toen 820 mensen overleden, in de groep die modernere middelen kreeg 738. Het verschil werd te groot, vond een tussentijds beoordelende commissie.

Er zijn veel verschillende bloeddrukverlagende pillen. Dat kan omdat het lichaam de zo belangrijke bloeddruk op veel manieren regelt. De nieren halen water en mineralen uit het bloed, waardoor de bloeddruk verandert. Daar werken de plaspillen. De nieren werken ook hormonaal. Daar grijpen de ACE-remmers in. Het zenuwstelsel doet mee en daar hebben de bètablokkers invloed. En de hartspier werkt mee doordat de pompkracht de bloeddruk beïnvloedt. Daar werken de calciumantagonisten. Maar welke pil is de beste?

In procenten uitgedrukt zijn de nieuwe pillen veel beter: de sterfte daalt met ruim 10 procent, de kans op een beroerte met 23 procent, de kans op een ernstige hartziekte met 16 procent. En bovendien: die winst is te behalen met duidelijk minder bijwerkingen.

Dan nu de rekening: de moderne combinatie is ongeveer driemaal zo duur als de oude tandem. De kosten stijgen per patiënt per maand van ongeveer 7,50 naar 23 euro. Als alle dokters hun patiënten de betere pillen geven, wordt gezondheidszorg weer tientallen miljoenen duurder. Maar ja, hoge bloeddruk is de belangrijkste oorzaak van een voortijdige dood.