`Zalms telraampje nekt Europa'

,,Je moest in de landen om ons heen wel heel goed luisteren om een minister Europa te horen verdedigen. In Nederland was minister Brinkhorst de enige. En áls de andere ministers campagne voerden, deden zij dat zo houterig dat daardoor alleen maar kiezers werden afgestoten.''

Ruim drie maanden nadat de Belgische minister van Buitenlandse Zaken Karel de Gught de vloer aanveegde met de wijze waarop het Nederlandse kabinet campagne had gevoerd voor de Europese Grondwet, was het gisteren weer raak. Karel van Miert, voormalig Europees Commissaris en minister van Staat van België, deed het tijdens een discussiebijeenkomst in Brussel nog eens over. ,,Enorm geërgerd'' had hij zich aan de manier waarop leidende politici Europa verdedigd hadden, beter gezegd: níét verdedigd hadden. Van Miert: ,,Neem mijnheer Zalm met zijn telraampje in Nederland. Dan moet je niet verbaasd zijn dat je de publieke opinie niet kan overtuigen.''

Maar er waren er meer, aldus Van Miert, want ,,excusez le mot, dat onverantwoorde gelul van Berlusconi, die heeft gezegd dat Moskou en Israël ook lid kunnen worden van de Unie, helpt ook niet''. Of Tony Blair, die volgens Van Miert nog steeds niet door heeft wat er is gebeurd. ,,Die heeft het over people's Europe, maar als je zo doordraaft met de Europese uitbreiding dat Turkije erbij moet, of als je zonodig oorlog wil voeren in Irak, dan luister je niet naar de mensen.''

De Belg Etienne Davignon, eveneens voormalig Europees Commissaris, kon het alleen maar eens zijn met Van Miert. ,,Ik vind het schandalig dat men vanuit de politiek nu weer zegt dat de mensen het niet begrijpen. Dit betekent dat de politici het niet kunnen uitleggen.''

In het debat over waar het naar toe moet met Europa gaat het volgens Davignon om de politieke wil: wordt er leiding gegeven of niet. En dan is het een groot misverstand wanneer er wordt gezegd dat er geen leiders zijn. ,,De afwezigheid van charismatische figuren mag geen alibi zijn om niets te doen. De noodzaak moet aanwezig zijn en die noodzaak moeten politici beheersen.''

Dat geldt in zijn ogen ook voor de Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de Europese Unie. Het is een ,,absolute noodzaak dat die zichzelf opnieuw lanceert'', aldus Davignon. De Commissie moet eens ophouden met klagen dat de EU-regeringen niet willen luisteren, zei hij. ,,Het is onontbeerlijk dat de communautaire machine opnieuw gaat draaien. De Commissie heeft de plicht initiatieven te nemen om op die manier antwoord te geven op de Europese noden.''