Wrange bijsmaak op `autofeestje'

De Duitse auto-industrie laat op de autoshow in Frankfurt het mooiste zien wat zij te bieden heeft. Maar ondanks de glitter stapelen de problemen zich op.

In de drukke dagen voor de Duitse verkiezingen maakt bondskanselier Gerhard Schröder graag tijd vrij om de grootste autoshow van Europa, de tweejaarlijkse IAA in Frankfurt, te openen. De vorige keer kon Schröder bij dezelfde gelegenheid nog bogen op het feit dat de Duitse auto-industrie, waarin één op de zeven Duitsers direct of indirect werkzaam is, in de haperende Duitse economie fungeerde als een goed lopende banenmachine. Maar sinds Mercedes-Benz heeft aangekondigd 5.000 banen te zullen schrappen en Volkswagen en Opel zelfs 10.000 werknemers ontslaan, heeft het `autofeestje' in Frankfurt, dat de komende tien dagen zal worden bezocht door meer dan een miljoen bezoekers, een wrange bijsmaak gekregen.

Aan de vooravond van de beurs lag er alweer een interne e-mail uit de ondernemingsraad van Volkswagen op straat waarin viel te lezen dat het concern uit Wolfsburg niet tien, maar minimaal 30.000 banen moet schrappen om enigszins uit de problemen te komen. ,,Die getallen zijn volstrekt uit de lucht gegrepen'', verklaarde de van Mercedes-Benz afkomstige VW-bestuurder Wolfgang Bernhard gisteren op de IAA.

Maar een aantal Duitse hoogleraren en marktonderzoekers uit de auto-industrie heeft zijn oordeel al klaar. Het probleem in de Duitse auto-industrie is geen kostenprobleem, maar een managementprobleem, vinden ze. Ze wijzen erop dat ook Duitse fabrikanten als BMW en Porsche kampen met de hoge olieprijs, de lage dollar, duur staal, hoge lonen en hoge kortingen op de belangrijkste automarkt in de wereld, die van de VS. Maar in tegenstelling tot DaimlerChrysler, VW en Opel slagen BMW en Porsche er nog steeds in voorbeeldige rendementen te halen.

Volkswagen en DaimlerChrysler zijn bovendien het middelpunt van een onderzoek van justitie naar zelfverrijking door bestuurders en het betalen van steekpenningen bij investeringen in het buitenland. VW en Daimler willen de concurrentie te lijf gaan met een groot aantel nieuwe producten. Zo presenteerde Daimler-topman Dieter Zetsche in Frankfurt de nieuwe Mercedes S-klasse, een wagen die volgens Zetsche ,,ogen heeft waarmee hij een automoblist veilig en zonder ongelukken door de mist loodst.''

Maar nauwelijks aan de buitenwereld gepresenteerd ligt ook de nieuwe S-klasse alweer onder vuur. Het is een auto die wordt aangedreven door een – weliswaar superieure – verbrandingsmotor, maar de wagen is nauwelijks uitgerust met hybride technieken, waarbij een elektromotor de benzine- of dieselmotor ondersteunt. Alleen de eerste kilometers wordt de nieuwe S-klasse hybride ondersteund. , waarbij de elektromotor wordt opgeladen door de remmen.

De Duitse auto-industrie blijft vertrouwen op de aloude dieseltechnologie, bijvoorbeeld in de benzineslurpende `terreinwagens' (de zogeheten SUV's). De nieuwe terreinwagen van Audi is op de beurs van Frankfurt één van de hoogtepunten van de show.

DaimlerChrysler, BMW en General Motors hebben de handen inmiddels ineen geslagen en gaan ook hybride auto's bouwen. Volkswagen en Porsche (dat gezien de hoge kosten voor een dergelijke motor een partner nodig heeft) hebben soortgelijke plannen.

De Duitse achterstand op de Japanners, zoals Honda en vooral Toyota, is groot. Toyota heeft van zijn hybride Prius sinds 1997 al 475.000 auto's verkocht en wint steeds meer terrein. ,,Zeventien landen in Europa ondersteunen de hybride techniek al fiscaal, in het bijzonder Griekenland en Nederland'', zegt Markus Schrick, onderdirecteur van Toyota Duitsland. ,,Maar in Duitsland gebeurt er op dit terrein helemaal niets. Ik vind dat bijzonder kortzichtig.''

Een snelheidslimiet op de Duitse snelwegen of een kilometerheffing komen in het vocabulaire van Duitse politici niet voor. Zeker niet bij Gerhard Schröder of Angela Merkel.

    • Marc Serné