`Er zijn te veel instellingen'

De Nederlandse beeldende kunstsector zou internationaal niet meespelen. ,,Niemand vliegt naar Nederland om een expositie te zien.''

Op het openingsdebat van het Rotterdamse kunstseizoen gisteravond in Museum Boijmans van Beuningen, stonden beeldend kunstenaars en instellingen lijnrecht tegenover elkaar. `Hoe internationaal is het Rotterdamse kunstklimaat?', luidde de vooraf door de nieuwe Rotterdamse Raad voor Cultuur en Kunst geformuleerde vraag voor de avond. Maar het ging meer over andere vragen. Is de Nederlandse kunstwereld in crisis? En waarom staat ons land niet op de internationale kunstkaart?

Maria Hlavajova, artistiek directeur van BAK (Basis voor Actuele Kunst) in Utrecht is een bekend critica van het Nederlandse kunstklimaat. Hlavajova: ,,We missen de aansluiting met de internationale kunstwereld. Niemand vliegt naar Nederland om een interessante expositie te zien.''

Kunstenares Jeanne van Heeswijk noemt het gesprek een ,,typisch'' instellingendebat. ,,Ik ben de komende week uitgenodigd voor zes soortgelijke debatten. Dat is navelstaarderij.'' Het probleem ligt volgens Van Heeswijk bij de instellingen. Die programmeren niet bevlogen. ,,Het is provinciaals als je je continue afvraagt of je wel internationaal genoeg bent, in plaats van uitdagend te programmeren.'' Beeldend kunstenaar Egied Simons valt haar bij. ,,De kunstinstellingen moeten durven achter een kunstenaar te gaan staan. Niet op safe spelen! Er zijn genoeg goede kunstenaars in Nederland. Je moet ze alleen zoeken en programmeren.'' Hlavajova: ,,De kunstinstellingen hebben een institutionele creativiteit en verantwoordelijkheid nodig. Die zie ik nu niet. We hebben zoveel vierkante meters tentoonstellingsruimte in Nederland, en de grootste moeite die te vullen.''

Na de hevige aanval op de instellingen voelen de aangeschoven directeuren Sjarel Ex (Boijmans Van Beuningen), Hans Maarten van den Brink (Witte de With) en Thomas Meijer zu Schlochtern (Centrum voor Beeldende Kunst) zich toch niet echt aangesproken. Sjarel Ex schuift het gebrek aan goede exposities op het feit dat er te veel kunstinstellingen zijn. Ex: ,,Dit is een klein land, en er is genoeg kwaliteit, maar er zijn te veel instituten. Er is ook te veel beleid. Laat ons maar lekker programmeren.'' Van den Brink: ,,Het is altijd de schuld van de instellingen. Soms is er bloei, soms een dalletje.''

Een visie blijft uit. Van den Brink: ,,Onze visie is te lezen in onze tentoonstellingen en catalogi.'' Wel vindt Ex dat kunstenaars meer ingezet moeten worden om maatschappelijke problemen op te lossen, en willen TENT. en Witte de With toegankelijker zijn voor het jonge publiek.

    • Elda Dorren