BZ moet rol in zaak Angolees toelichten

De rechtbank in Den Haag wil opheldering van het ministerie van Buitenlandse Zaken over de rol van het departement in de zaak van Antonio Bento Bembe. De Angolees dreigt uitgeleverd te worden aan de VS.

Rechter G. Strijards vindt het ,,heel opmerkelijk'' dat Bembe met medeweten van Buitenlandse Zaken naar Nederland was gekomen om in het geheim besprekingen te voeren over vrede in de Angolese provincie Cabinda en daarna door de Nederlandse politie is opgepakt om te worden uitgeleverd aan de Verenigde Staten. Strijards maakte zijn opmerking gisteren tijdens de rechtszaak waarbij Bembe zijn uitlevering aanvecht.

Bembe is in de VS aangeklaagd voor de ontvoering en gijzeling van een Amerikaan in 1990 in Cabinda. Bembe is secretaris-generaal van het FLEC, Front voor de Bevrijding van de Enclave Cabinda. Zijn beweging strijdt voor zelfbeschikking van Cabinda. Met de onafhankelijkheid van Angola kwam Cabinda in 1975 onder Angolees bestuur.

Aan het eind van de rechtszitting, die begin oktober wordt voortgezet, formuleerde rechter R. van Rossum een groot aantal vragen voor minister Bot (Buitenlandse Zaken, CDA). Zo wil de rechtbank exact weten wat de betrokkenheid is van het ministerie bij het vredesproces in Cabinda en hoe vaak ambtenaren van Buitenlandse Zaken met Bembe hebben gesproken. Twee keer kreeg Bembe een visum van Buitenlandse Zaken, kon hij er daardoor vanuit gaan dat dit ministerie hem zou beschouwen als ,,een persoon met een geprivilegieerde status'' die geen kans zou lopen om te worden opgepakt.

Bembe werd op 24 juni van dit jaar gearresteerd toen hij op weg was naar een conferentie van de UNPO (een non-gouvernementele organisatie die opkomt voor de rechten van inheemse volken) in het Haagse Vredespaleis. ,,Het bezoek van Bembe naar Nederland was door Buitenlandse Zaken gefaciliteerd'', zei Marino Busdachin, secretaris-generaal van de UNPO, gisteren tijdens een schorsing van de rechtszitting. ,,Het wekt bij onze organisatie een vreemde indruk dat hij door dezelfde overheid wordt gearresteerd om te worden uitgeleverd.''

Bembe's advocaat, V. Koppe, vertelde de rechtbank dat hij overleg heeft gehad met Justitie om af te zien van een rechtszaak en de kwestie buiten de rechtszaal te regelen. Maar Justitie was, volgens Koppe, niet te vermurwen.

Het Tweede-Kamerlid Harry van Bommel (SP) heeft vragen gesteld over de kwestie aan de ministers van Buitenlandse Zaken en Justitie. Volgens Van Bommel kreeg hij maandag een telefoontje van minister Van Ardenne (Ontwikkelingssamenwerking, CDA) waarin zij gezegd zou hebben dat ze tegen uitlevering van Bembe is. Een woordvoerster van Van Ardenne bevestigt het telefoontje, maar ontkent de inhoud.